ASTANA (QHA) -

ABD, Birleşmiş Milletler (BM) Kalkınma Programı çerçevesinde Aral Gölü'nün kurtarılması çalışmaları için 3 milyon dolarlık bir ödenek tahsis edecek. Söz konusu bilgi, Aral Gölü'nün yeniden canlandırılması maksadıyla gerçekleştirilen uluslararası sempozyumda duyuruldu.

Sempozyumda bölgedeki çevre felaketi, dünyanın pek yerinden gelen uzmanlar ve bilim insanları tarafından ele alındı. Öte yandan Aral Gölü'nün kurtarılması için son 10 yıldır devam eden programların olumlu sonuçlar vermeye başladığı da çeşitli bilgilerle ortaya konuldu.

Aral Gölü için yürütülen en önemli çalışmalardan biri olan "Seyhun Nehri Akışının Düzenlenmesi ve Kuzey Aral'ın Korunması" başlıklı proje, Kazakistan Cumhurbaşkanı Nursultan Nazarbayev'in girişimleriyle başlatılmıştı. Cumhurbaşkanı Nazarbayev, bahse konu geniş ölçekli proje için katkılarından dolayı Dünya Bankası'na teşekkürlerini iletti.

BM Kazakistan Yerleşik Koordinatörü Norimasa Şimomura konuyla ilgili olarak, "Dünya Bankası ve uluslararası fon, Aral Gölü'nün canlandırılması için büyük destek sağladı. Kızılorda bölgesinden çeşitli uzmanlarla birlikte BM Kalkınma Programı da önemli çabalar gösteriyor. Her ne kadar 3 milyon dolarlık bu ödenek küçük ölçekli olsa da, Aral Gölü kıyısında yaşayan insanların ekonomik fırsatlar yaratması açısından oldukça değerli. Yine aynı çerçevede bu insanların sağlık zorlukları ve karşılaştıkları sosyal güçlüklerin azaltılması konusunda da yardımı olacak." ifadelerini kullandı.

 

Sovyet mirası bir facia: Aral Gölü nasıl kurudu?

Sovyetler Birliği döneminde 1960'lı yılların başında, Sovyet ekonomistler Özbekistan ve Kazakistan'daki pamuk ekiminin yoğunlaştırılması kararını aldılar. Arazileri sulamak için, Aral Gölü'nü besleyen Ceyhun ve Seyhun nehir suları yönlendirildi.

Söz konusu nehirler 1960'lı yıllardan beri gölü yeterince besleyememektedir. Sıcakların da etkisiyle kuruyan göl alanı yüzde 80 oranında küçüldü ve göl suları 150 kilometre içeri çekilmiş durumda. Gölün küçülmesiyle birlikte suyunun tuz oranı da büyük ölçüde arttı ve bu tuzlanmadan dolayı birçok balık türlerinin nesli tükendi.

Sovyetlerin pamuk üretimi hayalleri dev bir gölün ve balıkçılığın yok olmasına neden oldu ve Aral'ın kurumasıyla bölgedeki iklim de değişti. Yağmurlar azaldı, yeşil alanlar kuraklaştı. Aral'a yakın tatlı su göletleri de Aral'la birlikte kurudu. Yine Aral'ın beslediği bitki örtüsü içerisinde yaşayan antilop sürüleri yeryüzünden silindi.

QHA