SEMERKANT(QHA) -

Dün 10 Kasım'da Özbekistan'da "Orta Asya: Paylaşılan Geçmiş ve Ortak Gelecek, Sürdürülebilir Kalkınma ve Karşılıklı Refah İçin İş birliği" konferansı düzenlendi. Konferansa Orta Asya ülkelerinden, bölgeye komşu ülkelerden, BM ve AGİT'ten temsilciler katıldı.

 

Birlemiş Millet (BM) Genel Sekreter Yardımcısı Miroslav Yenche, etkinliğin tarihi Semerkant'ta yapılmasının çok anlamlı olduğunu söyledi.

 

Orta Asya ülkelerinin ortak geçmişe ve geleceğe sahip olduğunu vurgulayan Yenche, "Bu topraklar, büyük İpek Yolu'nun, ticaretin, medeniyetler ve milletlerin kesiştiği, buluştuğu noktadadır. BM, Orta Asya ülkelerinin kalkınması, bölgedeki güvenliğin sağlanması ve mevcut sorunların uzlaşıyla çözmesi için gösterilen çabaları desteklemektedir." dedi.

 

Anadolu Ajansı'nın haberine göre Avrupa Birliği Dışişleri ve Güvenlik Politikaları Yüksek Temsilcisi Federica Mogherini de Orta Asya'nın geçmişten bugüne Avrupa, Rusya ve Uzakdoğu arasında bir köprü olduğunu belirterek, aynı görevi bu dönemde de sürdürdüğünü belirtti.

 

Mogherini, "Büyük İpek yolu sadece tarihi hatıra değildir. Bu aynı zamanda yapısal projedir. Avrupa ve beş Orta Asya ülkeleri her zamankiden daha yakındır. Sizlerin güvenliği bizlerin de güvenliği ile de bağlıdır. Dünya da bölge de değişiyor. Özgür seçimler ve hakimiyetin barışçıl değişimi çok önemli meselelerdendir. Bölge batı ile doğu için önemli sayılır.Bu değişimlerle birlikte Orta Asya ve Avrupa Birliği arasındaki işbirliği de gelişmektedir." dedi.

 

Son dönemde bölgedeki yoksulluk oranının AB'nın de içinde bulunduğu uluslararası toplumun desteğiyle belirgin ölçüde azaldığını ileri süren Mogherini, "Biz, çağdaş tehdit ve sorunlara ortak çözüm bulmaya, su kaynaklarının yönetimi ve sınır meselelerinde destek sağlamaya hazırız." ifadelerini kullandı.

 

Bölgesel sorunlar masadaydı

Kazakistan Dışişleri Bakanı Kayrat Abdrahmanov, bölge ülkeleri arasındaki entegrasyon ve iş birliğinin artmasından yana olduklarını dile getirdi.

 

Özbekistan Cumhurbaşkanı Şavkat Mirziyoyev'in bölge liderlerinin sürekli görüşmelerine ilişkin talebini Kazakistan Cumhurbaşkanı Nursultan Nazarbayev'in de desteklediğini anlatan Abdrahmanov, Orta Asya ülkelerinin devlet başkanlarının bu formattaki ilk toplantısını yapmak için gelecek yıl Nevruz Bayramı öncesinde ülkesine davet etti.

 

Kırgızistan Dışişleri Bakanı Erlan Abduldayev ise bölge ülkeleri arasındaki iş birliğinin artırılması için sınır sorunularının ortadan kaldırılması gerektiğini savundu.

 

Abdıldayev, "Kırgızistan'daki buzulların erimesi, eski Sovyet döneminden kalma uranyum kalıntılarının gömüldüğü çöplükler de bölge için önemli bir sorun oluşturuyor. Orta Asya ülkeleri arasındaki tam kapasiteli işbirliğinin kurulması sadece ve sadece bölge ülkelerine bağlıdır. Bölgesel sorunların çözümünde bölge ülkelerinin menfaatlerinin dikkate alınması lazım." dedi.

 

Tacikistan Dışişleri Bakanı Sirodjidin Aslov, Orta Asya konumu ve zengin yer altı kaynakları dolayısıyla uluslararası politikada önemli yer tuttuğunu savundu. Aslov, "Afganistan'daki istikrarsızlık bölgeyi olumsuz etkiliyor. Uluslararası terör, uyuşturucu kaçakçılığı ile mücadelede iş birliği çok önemlidir. Tacikistan, tüm komşu ülkelerle iş birliğine hazırdır." diye konuştu.

QHA