BİŞKEK (QHA) -

Kırgızistan Cumhurbaşkanı Sooronbay Jeenbekov göreve geldiği süreden itibaren 3 Mart tarihi ile toplam 100 gün geçti. Bu 100 gün dahilinde gerçekleşen önemli olayları QHA olarak sizlerle paylaşıyoruz.

Kırgızistan Cumhurbaşkanı Sooronbay Jeenbekov 15 Ekim'de Orta Asya Türk Cumhuriyetlerinin bu zamana kadar gördüğü en demokratik/rekabetçi seçim sonrası %50,2'lik bir oyla il turda Cumhurbaşkanı seçildi. Seçim sürecinde Kazakistan Cumhurbaşkanı Nursultan Nazarbayev'in, Jeenbekov'un en güçlü rakibi Ömürbek Babanov'a destek vermesi iki ülke arasında krize yol açmıştı. Özellikle sabık Cumhurbaşkanı Almazbek Atambayev'in sert demeçleri ve Jeenbekov'u desteklemesi seçimlere gölge düşürmüştü. Babanov cephesinden de seçimlerin adil olmadığına dair raporlar yayınlandı.

Ancak tüm bu fırtınalı dönemden sonra 24 Kasım'da Jeenbekov resmen göreve seçilmiş Cumhurbaşkanı olarak başladı. Cumhurbaşkanı Jeenbekov'un göreve geldiği günler sırasında Kazak-Kırgız sınırı kapanma noktasına gelmiş, sınırda uzun kuyruklar oluşmuş ve ikili ilişkiler kopma noktasına gelmişti. Kırgızistan ürünleri Kazakistan'da yasaklanıyor ve Kırgız üreticiler ürünlerini yurtdışına çıkarmakta zorluk çekiyordu. Ekonomik zarar ise giderek katlanarak artmaktaydı. Cumhurbaşkanı Jeenbekov, kendisini destekleyek selefi Almazbek Atambayev'e rağmen Kazakistan Cumhurbaşkanı Nursultan Nazarbayev ile bir araya gelme kararı aldı.

30 Kasım'da "Kolektif Güvenlik Antlaşması Örgütü"nün Belarus'un başkenti Minsk'teki toplantısında her iki ülkenin lideri görüştüler. Nazarbayev ve Jeenbekov'un görüşmesinde sınırların geçici olarak açılması üzerinde anlaşıldığı açıklandı. İki ülke arasındaki çıkan bir kriz Jeenbekov'un bu girişimi ile çözüme kavuştu. 

Cumhurbaşkanı Jeenbekov'un bir diğer durağı ise Atambayev-Mirziyoyev görüşmeleri ile ilişkilerde tarihi aşamalar kaydeden Özbekistan oldu. Özbekistan ile görülmemiş bir trend yakalayan Kırgızistan'ın bu politikasının devam edeceğini vurgulayan Jeenbekov, Özbekistan'ın başkenti Taşkent'e birçok anlaşmaya imza attı. 

Kırgızistan Cumhurbaşkanı ülkede yolsuzluk ve bölgesel eşitsizlik sorunlarına vurgu yaptı. Kendi tecrübesini ülkesine aktarma sözü verdi. Daha sonra Tacikistan'ı ziyaret eden Jeenbekov bir diğer komşu ülkesi ile de var olan sınır sorunlarını çözüme kavuşturmak için harekete geçti. Görevi sırasında yaşanan bir diğer sorn geçtiğimiz haftalarda Bişkek'te elektrik sistemlerinin arızalanması oldu. Bişkek çevresindeki hidroelektrik santrallerinin eski olması nedeniyle büyük sorunlar yaşandı. Modernizasyonun aciliyeti bir kez daha belirtildi.

Sooronbay Jeenbekov görevinde 100. güne girerken Cumhurbaşkanı Danışmanlarından Farid Niyazov'un istifasını istedi. Bu hamle Jeenbekov ile Atambayev ittifakının sonuna gelindiği olarak yorumlandı. Niyazov Mart 2017'de Atambayev tarafından Cumhurbaşkanı Danışmanı olarak atanmıştı. Niyazov bu süreç içerisinde Atambayev'in Kırgızistan yönetimindeki eli olarak nitelendiriliyordu.

QHA