ASTANA (QHA) -

Kazak dilinin muasır hale getirilmesi yönündeki çalışmalar yeni bir seviyeye ulaşıyor. Kazak Tv'de bugün, 25 Ocak'ta yer alan habere göre Kazakistan'da "Toplum Bilincinin Çağdaşlaştırılması" programının bir parçası olacak şekilde ve uluslararası standartlara göre yürütülen proje kapsamında, 70'den fazla öğretim aracı ve eğitim kitabı yayınlandı.

Söz konusu kaynaklar, özel uzman gruplarının eğitimsel, bilimsel, metodik, referans ve modern endüstri sözlükleri üzerinde yürüttüğü çalışmalarla incelenen 400'ün üzerindeki kaynak içerisinden seçildi. 

Başkent Astana'da bulunan Dil Gelişim Merkezi'nin yöneticisi Yerbol Tleşev konuyla ilgili olarak, "Kazak dilinin gelişimi sözlüklere bağlı. Başlangıçta Kaşgarlı Mahmut tarafından yazılan 3 ciltlik bir Türkçe sözlük ile birlikte Latince tıp sözlükleri mevcuttu zira biyoloji, tıp ve kimya alanlarında yaygın olarak Latince kullanılıyor. Şu anda Kazakistan'a Latin alfabesine geçiş tartışılıyor. İlave olarak, Duken Mesimhanuli öncülüğündeki yazarların girişimi ile birlikte harika bir Çince-Kazakça sözlük de yayınlandı." şeklinde konuştu.

Yayınlar içerisinde en dikkat çekeni olarak ise, aydınlanmacı, eğitimci ve edebi kişiliğiyle Kazaklar için büyük önem arzeden bir halk figürü olan Ahmet Baytursun hakkında hazırlanan ansiklopedi ön plana çıkıyor. Yedi yüz sayfalık ansiklopedi, Alaş Orda Devleti'nde Milli Eğitim Bakanlığı yapan ve Kazakçanın bir yazı dili olması için çalışan Baytursun hakkındaki tüm bilgileri ihtiva ediyor. Baytursun yaşadığı dönemde, okula yeni başlayanlar ve okuma yazma bilmeyen yetişkinler için alfabe çalışmaları yapmış; pek çok ders kitabı hazırlamıştı.

Alaş Orda Hareketi ve bu hareket için mücadele edenler hakkında bilgiler içeren diğer bir yayın da göze çarpanlar arasında bulunuyor. 1905 yılında Mustafa Çokay tarafından organize edilip "Hepimiz Alaş'ın oğullarıyız!" sloganı altında Taşkent'te yapılan Türkistan Müslümanları Kongresi'nde, soylu ailelerden gelen Kazak ve Kırgız önderler Alaş adı altında birleşmişti. 1919 yılında Kızıl Bolşevikler tarafından yıkılan ve liderlerinin çoğu acımasızca katledilen Alaş Orda, bugün halen Türk modernleşmesi ve Türk Dünyası açısından tarihi bir önem taşıyor.

Ayrıca yayınlanan eğitim-öğretim kitapları ve materyalleri arasında, Kazakistan'ın milli tarihi, Kazak Hanları ve bahadırları ile Kazak tarihi için önem taşıyan milli figürlerin yer aldığı ders kitapları da bulunuyor. Bu sayede genç Kazak nesil, kendi milli tarihlerini öğrenirken, Türklük şuuruna dair önemli kazanımlar da elde etmiş olacak.

Tleşev ayrıca, çocuklar için 15'er dakikalık kısa animasyon filmler de hazırladıklarını söyleyerek, "Bu animasyonlar, Kazakça kelimelerin kökenlerini çocuklara öğretecek. Böylece çocuklar, dillerini oyunlar ve diğer ilgi çekici biçimlerde öğrenme imkanına kavuşacaklar." ifadelerini kullandı. Öte yandan ders kitaplarının oldukça çağdaş tasarımlara sahip olduğu ve her bir yayının yanında CD ve internet vasıtasıyla görülebilecek elektronik versiyonuyla birlikte geldiği ifade edildi.

QHA