URMU (QHA) -

Dünyanın 3. büyük tuz gölü olan Urmu Gölü'nde son 20 yıldır su seviyesi %70 oranında azalmış durumda. İran'ın kuzeyinde yaşayan Güney Azerbaycan Türkleri ise bu durumdan İran rejimini sorumlu tutuyor.

2011 yılında Urmu Gölü için Güney Azerbaycan'ın tüm şehirlerinde büyük protestolar yapılmış ve birçok eylemci gözaltına alınmıştı. Urmu Gölü, Türkiye sınırına 50 km uzaklıkta ve Türklerin yoğun olarak yaşadığı Batı Azerbaycan eyaletinin Urmu şehrinde bulunuyor. Hemen doğusunda ise Tebriz şehri yer alıyor. Gölün kuruması halinde büyük bir tuz fırtınası tehlikesinin mevcut olduğu belirtiliyor. 500 km çapta yaşamsal ve tarımsal faaliyetleri etkileyecek bu durum, Türkiye sınırına yakın yaşayan Türklerin İran'ın iç bölgelerine göç etmesini zorunlu hale getireceği düşünülüyor. Bu nedenle Güney Azerbaycanlı aktivistler bunun kasıtlı bir doğa katliamı ve zorunlu göç projesi olduğunu dile getiriyor.

Güney Azerbaycanlı aktivistler Urmu Gölü'nün kurumasında İran rejiminin kasıtlarına dair birçok örnek sıralıyor. Öncelikli nedenlerden biri olarak Urmu Gölü havzasındaki nehirlerin üzerine hesapsızca inşa edilen barajlar olarak görülüyor. İran rejiminin göle akan nehirler üzerine tam 25 baraj inşa ettiği biliniyor. Ayrıca gölün ortasına inşa edilen köprü yolu inşasının gölü kuzey ve güney olarak ikiye ayırırarak su geçişini kısıtladığını, bu nedenle gölün güney kısmının kurumasının hızlandığı vurgulanıyor. Yine tarım amaçlı açılan derin su kuyularının göle akan yeraltı kaynaklarını kuruttuğu belirtiliyor.

Tüm bunları 2000'li yılların başından beri ifade ettiklerini belirten Türk aktivistler ve çevreciler verilen sözlerin yerine getirilmediğini aktarıyor. Özellikle bu konu hakkında yapılan tüm gösterilerde yüzlerce insanın tutuklamalara tabi olduğu belirtiliyor. Urmu Gölü meselesi Güney Azerbaycanlıların Türk dili ve kimlik meselesinden sonra en çok itirazda bulunduğu konu olarak görülüyor. Türkiye sınırı hattındaki bu kasıtlı uygulamanın kendilerini yurtlarından etme tehlikesini her fırsatta dile getirmeye çalışıyorlar. Geçtiğimiz günlerde yine Güney Azerbaycanlı aktivistler Türkiye'deki twitter kullanıcıları ile beraber " #saveurmialake " başlığı ile bu konudaki itirazlarını dünyaya duyurmaya çalışmıştı.

Urmu Gölü'ndeki bir diğer gelişme ise yaz aylarında yaşanan suyun kızıla dönüşmesi oldu. Su seviyesinin azalması ve tuz oranın artması ile yosunlar ve bakterilerin girdiği tepkimeler sonucu göl yüzeyi kırmızı bir renk aldı. NASA tarafından da gözlemlenen ve raporlara geçilen bu olay Urmu Gölü'nün ikinci bir Aral Gölü olması noktasındaki endişeleri arttırdı. Ayrıca Urmu Gölü her sene flamingolara ev sahipliği yapan önemli merkezlerden biriydi. Birçok kuş türüne de ev sahipliği yapan Urmu Gölü'nde bugün birçok kuş ceseti görülüyor. Leonardo Di Caprio, Mayıs 2016'da instagram hesabından attığı bir resim ile "Ortadoğu'nun en büyük tuz gölü kuruyor, 20 yıl öncesinin % 5'i oranında su barındırıyor." mesajını paylaşarak Urmu Gölü konusunda destek vermişti.

QHA