ESKİŞEHİR (QHA) -

Eskişehir Türk Ocağı'nda düzenli olarak gerçekleştirilen "Perşembe Sohbetleri" dahilinde bu hafta Alaş Orda Milli Hareketi ele alındı. Dün, 22 Şubat'ta gerçekleştirilen etkinlikte Gazi Üniversitesi Türk Dili ve Edebiyatı bölümünden Prof. Dr. Hülya Kasapoğlu Çengel konuşmacı olarak yer aldı. 

Katılımcılarla Alaş Hareketi ve Alaş aydınları üzerine önemli bilgiler paylaşan Prof. Dr. Hülya Kasapoğlu Çengel, bugünkü Kazakistan'ın tarihi için Alaş Orda'nın önemli bir yer tuttuğunun altını çizdi. Yoğun ilgi gösterilen konferansın ardından Çengel'e, Eskişehir Türk Ocağı Başkanı Prof. Dr. Nedim Ünal tarafından sertifika takdim edildi.

 

Alaş Hareketi

1917 yılında Çarlık Rusya'sının yıkılmasının ardından kurulan Türk devletlerinden Alaş Orda, Seyhun Nehri ve Türkistan Cumhuriyeti'nin kuzeyinde, hemen hemen bugünkü Kazakistan ve Kırgızistan devletleri üzerinde kurulmuştu. 21 - 26 Temmuz 1917 tarihlerinde Orenburg'da toplanan 2'inci Büyük Kazak Kongresi'nde ilan edilen devlet, 1920'deki Sovyet işgaline kadar sürmüştü.

Alihan Bükeyhanulı liderliğindeki Alaş Hareketi'nde, 19. yüzyıl Kazak aydınlanmasının öncü isimleri olan Mustafa Şokay, Ahmet Tursunbayulı, Mağcan Cumabayulı ve Mirjakıp Dulatulı gibi kişiler de bulunmaktaydı. Sovyetlerin bölgeye girişinden sonra ise bu isimlerin organizasyonu dağıtıldı. Bazıları daha sonra kurulan Kırgız Sovyet Cumhuriyeti'nde ve daha sonra da Kazakistan Sovyet Sosyalist Cumhuriyeti'nde çeşitli görevlerde bulundular. 1928-1938 yılları arasında Stalin'in emriyle Alihan Bükeyhanulı, Mirjakıp Dulatulı ve Mağcan Cumabayulı gibi isimler kurşuna dizildi.

Kazakistan Cumhuriyeti 1991'de bağımsızlığını kazandı. Ülke, tarihyazımında Alaş Orda Devleti'ni önemli bir dayanak olarak görüyor. Bağımsızlığın ilk büyük adımı olarak nitelendirilen Alaş Hareketi ve onun Alaş Orda Devleti, bugünlerde Kazakistan sokaklarında panoları süslüyor. Özellikle Rusya'nın, tarihte bir Kazakistan devleti olmadığı şeklindeki emperyalist iddialarına karşı Kazak Devleti tarihi dayanaklarına son derece önem veriyor.

QHA