KİEV (QHA) -

Kiev İdari Temyiz Mahkemesi’nin Kırım’a ve Kırım’dan Ukrayna'ya ürün ile hizmet sevkiyatının sınırlanmasını öngören Ukrayna Bakanlar Kurulu’nun 1035 Sayılı kararının idari sınırdan şahsi eşyaların geçirilmesine kısıtlama koyan 1. Maddesini yasa dışı ve geçersiz kabul ettiğinden bu yana 10 gün geçmesine rağmen insan hakları savunucuları, sınır muhafızları tarafından mahkeme kararının göz ardı edildiğini kayda geçiriyor.

Ukrayna’nın ana kısmı ve Rusya tarafından işgal edilen Kırım arasındaki idari sırında kontrol işlemlerini gerçekleştiren sınır muhafızları, Kırım’dan Ukrayna’nın ana kısmına şahsi eşyalarını geçirmek isteyen Ukrayna vatandaşlarına engel olmaya devam ediyor.
 
QHA muhabirinin bildirdiğine göre Kiev’de bugün 23 Haziran tarihinde düzenlenen basın toplantısında konuyla ilgili konuşan Ukrayna Helsinki İnsan Hakları Grubu hukukçusu Darya Sviridova, “Gümrük servisi, 1035 Sayılı kararınca öngörülen ilgili sınırlamanın yasa dışı ve geçersiz kabul edilmesine ilişkin mahkeme kararını görmezden geliyor” açıklamasında bulundu.

Bu durumun, ciddi insan hakları ihlali olduğunu ve Ukrayna gümrük servisinin yargı yönetimine saygısızlığını gösterdiğini ifade eden Sviridova, “Gümrük servisine, mahkeme kararlarının Ukrayna genelinde hayata geçirilmek zorunda olduğunu hatırlatmak istiyoruz. Ayrıca memurlar tarafından mahkeme kararlarının yerine getirilmemesi için cezai sorumluluk öngörüldüğünü de hatırlatırız.” dedi.
 
İnsan hakları savunucuları mahkeme kararının neden yerine getirilmediğini anlayamadıklarını ifade ettiler. Bazı sınır muhafızlarının illegal kazançlarını (rüşvet vb.) sürdürmek istediğinden dolayı karara uymadığı yönünde tahminler de dile getiriliyor.
 
Ukrayna Bakanlar Kurulu’nun 1035 sayılı kararının temyiz edilmesi davasında avukat ve davacı Yuliya Lisovaya, söz konusu kararın mülkiyete sahip olma ve onu yönetme hakkının yanı sıra Ukrayna Anayasası ve uluslararası belgelerle bağlanmış özgürce hareket etme ve ikamet yerini seçme, ayrımcılığa uğramama haklarını ihlal ettiğini belirtti.
 
Meselenin görüşülmesine katılan Ukrayna İşgal Edilen Bölgelerden ve İç Mültecilerden Sorumlu Bakan Yardımcısı Yusuf Kurkçi, mahkemenin duruşma yapmasından bir hafta önce ilgili komisyon karara değişiklik getirilmesi ile ilgili tekliflerde bulunduğunu, ancak tekliflerin tamamlanmasının istenildiğini aktardı.
 
Teklif edilen değişikliklerin yakın zamanda karara uygulanacağı ve günümüzde Kırımlılar için yasal düzeyde mevcut olan tüm engellerin kaldırılacağı ümidini dile getiren Yusuf Kurkçi, “İşgal edilen Kırım’dan taşınmayı planlayan vatandaşlarımızdan özür diliyorum. Maalesef devlet olarak özgür taşınmayı sağlayacak şartları zamanında sağlayamadık… Mahkeme kararının Ukrayna Bakanlar Kurulu’nun 1035 sayılı kararıyla ilgili değişikliklerin
en yakın zamanda 
kabul edilmesine yardımcı olacağı ümidindeyim, çünkü değişiklileri tamamlamak için zaman yok artık. Yakın zamanda tüm engellerin kaldırılacağı ümidindeyim” diye kaydetti.
 
Tüm ayrıntıları dikkate alarak insan hakları savunucuları, günümüzde işgal edilen Kırım’dan mülkiyetini çıkarmaya çalışan Kırımlılar için bazı tavsiyeler hazırladı:
 
- Mutlaka gümrük servisi temsilcilerinin reddinin nedenlerinin yazılı şekilde açıklandığı belgeyi alın.

-Resmi kişilerin mahkeme kararını yerine getirmemesine dair dilekçe ile kolluk kuvvetlerine başvurun.

-Ukrayna Helsinki İnsan Hakları Grubu’nun Herson şubesine +380 (066) 883 11 49 hattı üzerinden ücretsiz hukuki yardım için başvurun.

Öte yandan Yusuf Kurkçi, şahsi eşyalarını taşımak isteyen Ukrayna vatandaşı Kırımlılardan, Ukrayna Bakanlar Kurulu’nun kararına değişikliklerin getirilmesini beklemesini rica ederek kararın Bakanlar Kurulu toplantısında inceleneceğini de belirtti.
 
Ukrayna Bakanlar Kurulu’nun 16 Aralık 2015 tarihinde kabul ettiği "Ukrayna’nın geçici olarak işgal edilen bölgesinden Ukrayna’nın anakarasına ve Ukrayna’nın başka bölgelerinden geçici olarak işgal edilen bölgeye belirlenen ürünlerin (işlerin, hizmetlerin) sevkiyatının sınırlanması" başlıklı kararnamenin 16 Ocak tarihinde yürürlüğe girmesiyle Kırım’ın sivil ablukası devlet eliyle devam ettirilmiş oldu.
 
Sevkiyat yasağı, tüm gümrük noktalarında Rusya'nın geçici işgali devam ettiği müddetçe sürecek. Bununla birlikte söz konusu ürün sevkiyatı yasağının kapsamadığı ürünlerin listesi de yayınladı. Buna göre Ukrayna’nın anakarasından Kırım’a buğday, ekmek, makarna, pirinç, kırmızı ve beyaz et, domuz yağı, sucuk, süt, yumurta, tereyağı, peynir, şeker, ayçiçek yağı, patates ve tuz gibi ürünlerin sevkiyatına izin verildi. Söz konusu ürünleri yarımadaya götürmek isteyen kişi, günde ancak bir kere Kırım’a giriş yapabilecek, birkaç defa ürün sevkiyatı gerçekleştiremeyecek. Bir kişi en fazla 10 bin grivna (yaklaşık 400 dolar) tutarında, 50 kilogramı geçmeyecek ürünleri taşıyabilme hakkına sahip olacak.
 
Bununla birlikte Ukrayna Bakanlar Kurulu’nun 16 Aralık 2015 tarihli kararı, gıda ürünlerinin yanı sıra vatandaşların şahsi eşyalarının sevkiyatına da yasak getirmişti. Belgeye göre Ukrayna Gümrük Kanunu’un 370. Maddesinde yer alan ürünler idari sınırdan sevk edilebilir. Söz konusu maddede giyim, teknik aygıt, kişisel hijyen ürünleri ve benzerleri olmak üzere toplam 23 ürün belirtildi.

QHA