KİEV (QHA) 11 AĞUSTOS 2018 -

Rusya tarafından işgal edilen Kırım’ın işgalci yönetimi özellikle son iki sene boyunca daha aktif bir şekilde, işgalden önce yarımadada yaşayan Kırımlıları Kırım’ın dışına itiyor. Onların yerine ise Rus vatandaşlarını yerleştiriyor. Kırım Tatar Milli Meclisi’nin verilerine göre işgal edilen Kırım’a bir milyona yakın Rus vatandaşı yerleştirildi. Ukrayna, Rus işgali altındaki yarımadayı kendi egemenliği altına geri alır almaz işgal sırasında Kırım’a yerleştirilen Ruslarla ne yapacağı sorunu ile karşılaşacak. Bu sorununun çözüm yolları şu an aktif bir şekilde Ukrayna’da tartışılıyor. Öte yandan Rusya aktif bir şekilde Kırım’da kendine bağlı nüfus oluşturuyor. Bir taraftan çok sayıda Rus askeri, kamu çalışanları Kırım’a çalışmak için davet ediliyor, diğer taraftan Rusya’nın ücra köşelerinde yaşayıp başarısız olan ve şansını Kırım’da denemek isteyen vatandaşlarının yarımadaya taşınmaları teşvik ediliyor.

 

Kırım Tatar Milli Meclisi üyesi, Kırım Vakfı’nın müdürü Riza Şevkiyev QHA’ya verdiği röportajda işgalcilerin Kırım’ı ne tür insanlarla doldurduğunu anlattı. Ayrıca Ukrayna yönetiminin bu konuda ne yapması gerektiğine ilişkin görüşlerini de paylaştı.

 

QHA: Rıza Bey işgalciler aktif bir şekilde Kırım’daki muhalif Ukrayna vatandaşlarını yarımadanın dışına itiyor ve onların yerine Rus vatandaşlarını yerleştiriyor. İşgal edilen Kırım’a çalışmak ve yaşamak için getirilen insanlar hakkında ne söyleyebilirsiniz?

 

Rıza Şevkiyev: İşgal öncesi Kırım’da yaşayanlar, Kırım Tatarları, Ukraynalılar, ve Ruslar bugün işgalcilerin siyasetinden memnun değil. Rusya onların yerine şu an Rusya’nın çeşitli bölgelerinden kendine bağlı insanları getiriyor. Kırım’a getirilen insanları görüyoruz, çoğunlukla bunlar başarısız insanlar, çünkü normal, başarılı biri ailesimi kendi evini bırakıp dünyanın öbür ucuna fırsat aramaya gitmez, Rusya’nın devlet politikası Kırım’a gelip yerleşen Rus vatandaşlarına finansal destek, ev, arazi ve çeşitli kolaylıkların sağlanmasını öngörüyor.

 

 

 

QHA: 1944’te Kırım Tatar Sürgününden sonra da Kırım’da benzer durum yaşanmıştı.

 

Rıza Şevkiyev: 1944 yılında Kırım Tatar halkı sürgün edildikten sonra, Kırım’a aynı şekilde Rusya’dan getirilen insanlar yerleştirilmeye başladı. Onları neredeyse zorla trenlere doldurarak bizim evlerimize yerleştiriyorlardı. Bu insanlar hiç bilmedikleri mutluluk için evlerimize yerleşmişti. Şu an gelen kitle, çok korkutucu, terbiyesiz, kültürsüz, yalancı ve saldırgan. Kırım’da meydana gelen cinayetlere bir bakın, insanları kaçırıyor, onlara işkence yapıyorlar. Sözde polis ne biçim davranıyor? Onlar gençlerimizi sebepsiz bir yere alıkoyuyor, ağır hapis cezalarına mahkum ediyor.

 

QHA: Er ya da geç Ukrayna Kırım üzerindeki egemenliğini geri kazanacak. Yani şimdiden sözde ‘Rus kolonicilere’ karşı bir politika oluşturmak gerekiyor. Sizce bu politika nasıl olmalı?

 

Rıza Şevkiyev: Bu konuda tek bir devlet politikası olmalı. Kırım işgalden kurtulduktan sonra yarımadaya 2014’ten sonra yerleşen herkes geldiği gibi Kırım’ı terk etmeli ve Rusya’ya dönmeli.

 

 

 

QHA: Rus kolonicilerin çoğu, Kırım Ukrayna’ya geri döndükten sonra yarımadada yaşadıkları gibi yaşamaya devam edeceğini ve hatta Ukrayna vatandaşlığını elde edeceğini umuyor.

 

Rıza Şevkiyev: Böyle bir şey olmayacak, hayal etmesinler bile. Gelenler kendi evlerine dönmeliler, kendi yerlerine yerleştirildikten sonra, Ukrayna’ya gelmek istiyorlarsa gelmeyi denemeliler. Devletler arası göçler her zaman açık, ancak ülkenin yasalarına göre gerçekleşmeli, Kırım’ın toprakları işgal altındayken değil.

 

QHA: Rusya çok sayıda Rus vatandaşı Kırım’a yerleştiriyor, ayrıca olabildiğince çok işgalci yönetime muhalif Ukrayna vatandaşı yarımadanın dışına itmek için baskı yapıyor. Maalesef işgalci yönetimin baskısından dolayı birçok insan yarımadayı terk ediyor. Kırım’ı kendi isteğiyle terk edenler geri dönmeye planlıyorlar mı?

 

Rıza Şevkiyev: Ukrayna'nın ana kısmına ve Avrupa yada diğer ülkelere taşınan insanlar onlarla konuştuğum zaman işgal sona erince geri dönme hayaliyle yarımadayı terk ettiklerini söylüyor. Ancak işgal uzarsa, bu insanlar özellikle Ukrayna, Polonya, Almanya, Türkiye ve diğer ülkelerde eğitim gören gençler bulundukları ülkelerde aile sahibi olabilir, kök salabilir ve Kırım’a dönüşleri neredeyse mümkün olmayabilir. Bunu Türkiye diasporası örneğinde görüyoruz. Yüzlerce sene orada yaşayan insanlar orada köklerini saldı ve 1944’te Orta Asya’ya sürgün edilen Kırım Tatarları gibi 90’larda Kırım’a dönmediler. Bu çok kolay bir olay değil.

 

Başka yerlere yerleşen insanların zamanla anıları kayboluyor, onların torunları Kırım’a dönmek istemiyor bu çok tehlikeli bir yaklaşım. Dolayısıyla Ukrayna sergilediği politikasında, insanlara en kısa zamanda yarımadanın işgalden kurtarılacağı ümidini vermeli ve yarımadadan göç etmemeleri için Kırım’ın nüfusunu  koruma altına almalı. Rusya şu an çeşitli yollarla işgalden önce Kırım’da yaşayan nüfusu yarımadanın dışına itmeye çalışıyor, Ukrayna buna engel olmalı.

QHA