KİEV (QHA) -

Rusya İnsan Hakları Yetkilisi Tatyana Moskalkova ile yıllar boyunca yapılan görüşmeler sonucunda Ukrayna Parlamentosu İnsan Hakları Yetkilisi (Ombudsman) Valeriya Lutkovskaya, Kırım Tatar Milli Meclisi Başkan Yardımcısı Ahtem Çiygöz, Ali Asanov ve Mustafa Degermenci'yle Rusya tarafından işgal edilen Kırım’daki siyasi tutuklular ile görüşebildi.
 
Ukrayna Parlamentosu İnsan Hakları Yetkilisi Temsilcisi Mihail Çaplıga, QHA’ya yaptığı açıklamada Rusya tarafından işgal edilen Kırım’a ziyaretin ayrıntıları ve Ukrayna Ombudsmanı’nın Rusya’daki ve Kırım’daki Ukraynalı tutuklulara ilişkin planlarını paylaştı.
 
Mihail Çaplıga, “Tabii ki siyasi tutuklular tarafından belirli şikayetler ve teklifler geldi ama genel olarak onlar kendilerini iyi hissediyorlar. Siyasi tutuklularla görüşmemiz avukatlar, Rusya Cezaevi Servisi yönetimi, savcılık ve Rusya Ombudsmanı tarafından kayda geçirildi. Onlar saçma suçlamalarla iki yıldır ne için tutuklu bulunduklarını sordular. Biz darp edilen veya buna benzer kişileri görmeyeceğimizi ise zaten bekliyorduk” diye anlattı.
 
İlk önce Ukrayna’nın vatandaşlarını unutmadığından söz edilmesi gerektiğini ifade eden Çaplıga, Ukrayna’nın belirli istatistik verilerini kaydetmeye ve dünya çapında bu konuyu dile getirmeye hazır olmasının yanı sıra vatandaşları ile görüşmeler yapılması ve tutuklu bulunanlar ile temas kurulması için çaba sarf etmeye hazır olduğunu da belirtti.
 
Ukrayna Ombudsmanı’nın bu görüşmelerinin, Rus devlet kurumlarına Ukrayna’nın Ukraynalı siyasi tutukluları unutmadığına, Ukrayna’nın tutuklulara nasıl davranıldığına, onların kişisel savunma haklarının yerine getirilip getirilmediğini düzenli olarak takip ettiğine ilişkin bir mesaj olduğunu söyleyen Mihail Çaplıga, “Öte yandan Moskalkova, Mıkolayiv şehrinde tutuklu bulunan ve Rusya’nın kendi tutukluları olarak gördüğü Ukraynalı tutukluları ziyaret etti ve tutukluluk şartlarının uygun olduğunu gördü. Moskalkova, askerden kaçmakla suçlanan ve bunun bir siyasi takibat olduğu kanaatinde olan iki Ukrayna vatandaşını da ziyaret etti. Tutuklular böyle bir kanaate olmakta haklılar” dedi.
 
Rusya tarafından işgal edilen Kırım’ın başkenti Akmescit’e geldikten birkaç saat önce durumun nasıl olacağını bilmediklerini, Rusya’daki yasaların Ukrayna’dakilerden farklı olduğundan dolayı birçok şeyin Rusya’nın yargılama organlarının kararına bağlı olduğunu dile getiren Çaplıga, bundan dolayı tutuklu bulunan kişilerle görüşmelerin sadece ilgili mahkeme kararı alınarak gerçekleştirilebileceğini, bunun Rusya İnsan Hakları Yetkilisi Tatyana Moskalkova’nın yetkisinde olmadığını ve Moskalkova’nın sadece Ukrayna tarafının Ukraynalı tutuklularla görüşmesini isteme imkanına sahip olduğunu aktardı.
 
Çaplıga, “Yine de, Rus Ombudsmanın bunu başarabildiğini övmeliyim. O, kendi ricalarıyla ve dilekçeleriyle böyle bir görüşmeyi düzenleyebildi. Önce avukatlar bile bilmiyordu. Bu olumlu ve motive edici bir adımdı. Rusya’daki siyasi tutuklularımızın durumunu takip ettiğimizi ve desteklediğimizi söylemek bir mesele, onları ziyaret etmemiz ise bambaşka bir konu. Tutukevinde bulunan Ukraynalılar, kendi tutumlarını ve yargı sürecine, yarımadada gerçekleştirilen süreçlere karşı nasıl tavır aldıklarını bildirebildiler. Ve bizim iki ülkenin İnsan hakları Yetkilileri, Rusya’nın ilgili organlarının bunları duyduğu iyi oldu” diye kaydetti.
 
Roman Suşçenko, Yevgeniy Panov, Stanislav Klıh ve diğer Ukraynalı siyasi tutukluları da ziyaret etmek için görüşmeler yaptıklarını ekleyen Çaplıga, Rus Ombudsman’ın bu konuda yardımcı olma vaadinde bulunduğunu ifade etti.
 
Birçok engele rağmen Ukrayna Ombudsmanı Lutkovskaya’nın Ukraynalı siyasi tutukluların ziyaret edilmesine dair belirli anlaşmalara varıldığını paylaşan Mihail Çaplıga, “Bu karşılıklı başarı, Rusya Federasyonu’nun, kendi vatandaşı olarak gördüğü iki tutuklu Ukrayna vatandaşı ile görüşebilmemiz ile ilgili sözlerimize tam olarak inandığını söyleyemem. Ombudsman onlarla görüştüğünde bunun yapılabileceğine ikna oldu. İlk önce Akmescit’i ziyaret etmemiz, daha sonra onların Mıkolayiv’e gitmesine rağmen bu husus iki kurum arasında kurulan güvenin ilk köprüsüdür. Bu, Rus Ombudsman’ın Ukrayna’daki tutukluları ziyaret etmesi, bizim de Rusya’da tutuklu bulunan vatandaşlarımızı ziyaret etmemiz için yeni imkanlar oluşturuyor” diyerek konuşmasında devam etti.
 
Mustafa Degermenci’nin Lutkovskaya ile yaptığı görüşme sırasında sırtı ile ilgili sağlık sorunlarını anlattığını, görüşmeler sırasında vatandaşlıktan başlayarak sağlık hizmetine kadar çeşitli konulara değinildiğini bildiren Çaplıga, “Ele alınan konulara Rusya temsilcileri tarafından olumlu cevapların verildiğini ve onların, Rusya yasalarınca öngörüldüğünden dolayı Ukraynalı siyasi tutuklular tarafından dile getirilen isteklere olumlu cevap verilmesi için gerekli tedbirde bulunmaya hazır olduklarını söyleyebilirim. Tutuklular böyle bir sürecin başlatılmasını istedi, çünkü bazı tutuklular bağımsız muayene yapılmasını isterken, diğerleri ise tedavi olmak istediklerini söylediler” dedi.
 
Sözde Hizb-ut Tahrir davası kapsamında tutuklanan Ukraynalı tutukluların da ziyaret edilmesi için görüşmeler yaptığını anlatan Mihail Çaplıga, birçok şeyin Rusya’nın yargı organlarına bağlı olmasına rağmen Rus Ombudsman Tatyana Moskalkova’nın bu görüşmelerin gerçekleştirilmesi için elinden geleni yapma vaadinde bulunduğunu paylaştı.
 
Ukrayna Ombudsmanı Valeriya Lutkovskaya tarafından Rusya Ombudsmanı Tatyana Moskalkova’ya sunduğu görüşmek istediği tutuklular listesinde 42 kişi belirtilmişti, ancak şimdi tutukluların bir kısmının özgür bırakıldığından, diğerlerinin de Rusya vatandaşlığını kabul etmesinden dolayı söz konusu listede yer alan isimlerin sayısı azaldı.
 
2017 yılında Rusya ve Kırım’da tutuklu bulunan tüm Ukraynalı siyasi tutukluları ziyaret edebilecekleri ümidini dile getiren Mihail Çaplıga, her tutuklu ile görüşmek için en az yarım saat ayrıldığını, bundan dolayı günde 5-6 kişiyi ziyaret ederek herkesi yavaş yavaş ziyaret edeceklerini ve Ukraynalı yönetmen Oleg Sentsov’un tutuklu bulunduğu Vorkuta şehrine de ulaşmaya çalışacaklarını belirtti.
 
Ukrayna Parlamentosu İnsan Hakları Yetkilisi (Ombudsmanı) Valeriya Lutkovskaya, 26 Aralık tarihinde Rusya tarafından işgal edilen Kırım’ı ziyaret ederek yarımadada tutuklu bulunan 3 siyasi tutuklu ile görüştü. Lutkovskaya, 26 Şubat davası kapsamında tutuklu olarak yargılanan Kırım Tatar Milli Meclisi Başkan Yardımcısı Ahtem Çiygöz, Ali Asanov ve Mustafa Degermenci ile buluştu.
 
Ahtem Çiygöz, yapılan görüşmede Ukraynalı Ombudsman’ın dikkatini Kırım Tatarlarına karşı baskılar konusuna çekti. Bunun dışında işgalcilerin kolluk kuvvetlerinin arama ve tutuklamaları sırasında saldırganlığı ve sert davranışları ele alındı.

QHA