KİEV (QHA) -

İnsan hakları kuruluşu “KrımSOS” tarafından, Rus işgali altındaki Kırım’da işgalin devam ettiği 3 yıl içinde gerçekleşen 43 insan kaçırma olayı ile ilgili hazırlanan rapor Kiev’de tanıtıldı.

Raporda, Rusya tarafından işgal edilen Kırım’da 27 Şubat 2014-31 Aralık 2016 döneminde meydana gelen insan kaçırma olayları ile ilgili bilgiler belli bir şablona oturtuldu ve analiz edildi.
 
Belgede yer alan bilgiye göre işgalin devam ettiği 3 yıl içinde Kırım’da 43 insan kaçırma olayı meydana geldi. Kaçırılanların 17’sinin serbest bırakıldığı, 18’inin bulunamadığı ve kaybolan kişiler olarak kabul edildiği, 6’sının ölü bulunduğu, 2’sinin ise cezaevinde bulunduğu belirtildi.
 
Rapor hazırlayıcılarından Yevgeniya Andreyuk, “Yeterince bilgimizin olmadığını ve olayların sistematik olup olmadığının da bilinmediğini anladık. Her olayı ayrıntılı şekilde anlatmak ve sistemli olup olmadıklarını anlamak üzere iki amaç belirledik. Bunun dışında bu tür olayların sayısının, açıkladığımızdan daha fazla olabileceği ihtimalinin olduğunu düşünüyoruz” dedi.

Kırım’da insan kaçırma olaylarının yanı sıra çok sayıda yasa dışı tutuklama ve cinayet olaylarının da kayda geçirildiğini, ancak rapora dahil edilmediği belirtildi. Bahsi geçen raporun, Ukrayna’nın Ağustos 2015’te onayladığı Zor Kullanılarak Gerçekleşen Kaybolmalara Karşı Herkesin Korunmasına Dair Uluslararası Sözleşme’ye dayandığı ifade edildi.
 
Raporu hazırlanan hak savunucuları, insan kaçırma yöntemleri ve hedefine göre farklı olan iki dönemi belirledi.
 
1. dönem, Şubat-Haziran 2014 devresi. Bu dönem içinde 23 insan kaçırma olayının gerçekleştirildiği biliniyor. Kaçırılanların 19’unun sivil toplum aktivisti olduğu kaçırılma olayların 17’si 3-16 Mart tarihlerinde yani sözde referandumdan önce gerçekleştirildi.
 
Raporu hazırlayan hak savunuculardan Mariya Kvitsinskaya, “Bunun planlanmış ve amaca yönelik bir politika olduğunu kesinlikle söyleyebiliriz. Kaçırma olayları, sözde milisler, Kozaklar ve polis tarafından gerçekleştirildi” diye kaydetti.

Bahsi geçen dönemde kaçırılan 5 kişi hakkında bugüne kadar haber alınamıyor. Bunların arasında Vasiliy Çernış, İvan Bondarets, Valeriy Vaşçuk, Timur Şaymardanov ve Seyran Zinedinov yer alıyor. Aynı dönemde kaçırılan Reşat Ametov ölü bulunmuştu.
 
2. dönem ise Haziran 2014-31 Aralık 2016 zaman aralığını kapsıyor. Bu dönemde kaçırılan 20 kişiden 13’ü halâ bulunmazken 5’i ölü bulundu, ikisinin de cezaevinde olduğu öğrenildi. Söz konusu dönemde gerçekleştirilen kaçırma olayları bambaşka nitelik taşıyor: Olaylar gizlice gerçekleştiriliyor ve kolluk kuvvetlerinin olaylara doğrudan ilişkisini belirlemek zor.
 
Yevgeniya Andreyuk, “İnsan kaçırma olayları, baskı politikası çerçevesinde gerçekleştiriliyor ve Kırım Tatarları başta olmak üzere boyun eğmeyen insanlara sistematik baskılara denk geliyor. Bu dönemde, kaçırılan insanların serbest bırakıldığı veya suçluların irtibata geçtiği bir olay yok. Bunun dışında bahsi geçen dönemde kaçırılan 20 kişiden 16’sı Kırım Tatarı” diye kaydetti.
 
Hak savunucuları, ayrıca rapora insan kaçırma olaylarında parmağı olan kişilerin listesini de dahil etti. Listede Kırım’ın sözde Başkanı Sergey Aksyonov, Rusya yanlısı Kırımlı politikacı Sergey Tsekov, Mihail Şeremet, Nikolay Doluda, İgor Bezler, Olga Kulıgina ve diğer işbirlikçilerin isimlerine yer verildi.
 
Andreyuk, “Zorla insan kaçırma vakaları, uluslararası suçtur. Bundan dolayı ilk önce bu, kaçırma olayını gerçekleştiren her kişinin kişisel cezai sorumluluğudur” diye vurguladı.
 
Hak savunucuları, topladıkları bilgileri Ukrayna Başsavcılığı ve Ukrayna Askeri Savcılığı’na, İnterpol'e, uluslararası mahkemelere, yurtdışındaki uluslararası ve hukuki kuruluşlara aktarmayı planlıyor.

QHA