CURÇİ/PERVOMAYSKOYE (QHA) 25 HAZİRAN 2018 -

Rus işgali altında bulunan ve işgalcilerin Kırım Tatarlarının hiçbir toplu etkinliğine izin vermediği Kırım’da, Kırım Tatar aktivistler 26 Haziran'da kutlanan Kırım Tatar bayrak günü vesilesiyle bir flashmob etkinliği düzenliyor.

Etkinliğin organizatörlerinden aktivist Nariman Celâl, 2 günde bütün Kırım’ı gezecek ve bu şekilde sembolik olarak bütün Kırım Tatarlarını birleştirecek olan büyük Kırım Tatar bayrağının 26 Haziran’da son olarak Kırım’daki ünlü tepelerden birine dikileceğini kaydetti. Bayrağın Kırım turu sırasında gittikleri yerlerde yaşayan Kırım Tatarlarıyla görüşüp onlarla sohbet edeceklerini, onların tebrik ve dileklerini seslendireceklerini ifade eden Celâl, Facebook üzerinden canlı yayınlar yapacaklarını da aktardı.

Akmescit bölgesinin Yeni Sarabuz (Ukromnoye) köyünden hareket eden aktivistlerin maratondaki ilk durağı Kırım’ın kuzeyinde bulunan Curçi kasabası oldu. Curçi kasabasının merkezinde bulunan Kırım Tatar Sürgün anıtının önünde bölge sakinleri ile bir araya gelen aktivistler düzenledikleri etkinlik hakkında bilgi verdi.

Söz konusu etkinliğin geçtiğimiz günlerde araba çarpması sonucu hayatını kaybeden Kırım Tatar milli hareketi emektarlarından, Kırım Tatar halkının Rus işgalciye karşı direnişin sembolü haline gelen Server Karametov’un anısına yapıldığını kaydeden Nariman Celâl, “Server ağa asla bayraksız gezmezdi. Bu sebeple etkinliğimizi onun anısına ithaf ediyoruz.” dedi.

Etkinlik sırasında kasabanın merkezinde bulunan ünlü Kırım Tatar heykeltıraş Ayder Aliyev tarafından yapılan sürgün anıtı hakkında bilgi veren Kırım Tatar aktivist Refat Sayyitablayev, anıtın dikileceği araziyi almak için verdikleri mücadeleyi anlattı.

Daha sonra etkinlik katılımcıları merhum Server Karametov için dua ettiler.

Nariman Celâl, etkinlik sırasında bayrağın bulunacağı her yerleşim yerinde bayrağın üzerine vatan, millet, bayrak hakkında güzel sözler yazılacağını belirterek Curçi bölgesi için ünlü Kırım Tatar şair Yunus Kandım’ın dörtlüğünü seçtiklerini ve bu sözlerin bölge sakinlerinden biri tarafından bayrağa yazılması gerektiğini belirtti. Ardından söz konusu dörtlük aktivist Refat Sayyitablayev tarafından bayrağın üzerine yazıldı.

POLİS GÖZETİMİNDE ETKİNLİK

Etkinlik sırasında anıtın önüne gelen sözde Curçi polis müdürü de etkinliğin video kaydını yaptı. Etkinliğin bulunduğu alanın yanında ise bir polis aracı eşliğinde işgalci polis görevlileri de devriye gezdi.

Etkinlik sonrası aktivistler Kırım Tatar bayrağını o gün için planlandığı şekilde Kırım’ın diğer bölgelerine ulaştırdılar.

KIRIM TATAR BAYRAK GÜNÜ

Kırım Tatarlarının milli bayrağı; Türklüğü temsil eden gök mavisi zemin üzerinde yer alan ve binlerce yıllardan beri çeşitli Türk boylarında da kullanılagelen üç dişli ve altın sarısı rengindeki Tarak Tamgadan oluşmaktadır.

1917 yılında kurulan, Kırım Demokratik Cumhuriyetinin de milli bayrağı olarak, Tarak Tamgalı Gökbayrak kullanılmıştır. Kırım Demokratik Cumhuriyetini ilan edecek olan ve 9 aralık 1917 tarihinde açılan I. Kırım Tatar Milli Kurultayı’nın açılış günü münasebetiyle, Kırım’ın bütün şehir, kasaba ve köylerindeki Türk-Tatar daireleri, evleri ve sokakları Tarak Tamgalı Gökbayrak’larla süslenmişti.

Tarak Tamga tarihte çeşitli Türk boylarında, özellikle Kırım’da görülmekte,  bugünkü hali ile Kırım Hanlığında ortaya çıkmaktadır. XV. yüzyılın ilk çeyreğinden itibaren Kırım’ı ve onun kuzeyindeki geniş bozkırları içine alan kudretli müstakil bir devlet teşekkül etmiş oldu: Kırım Hanlığı’nın başşehri olan Bahçesaray’da bulunan Hansaray’ın bazı giriş kapıları ve duvarlarında da Tarak Tamga’lar görülmektedir. Tarak Tamga’daki üç dişin, Kırım Hanlığındaki üç gücü; tarağın orta dişini Han’ın, sağ dişini Kalgay’ın, sol dişini ise Nureddin’in temsil ettiği rivayet edilmektedir. Bir başka rivayette ise, Tarak Tamga’nın terazi şekli ile adaleti temsil ederek, Kırım Hanlığının adil olduğu anlatılmaktadır.

18 Mayıs 1944’teki büyük sürgünden sonra büyük mücadelelerle Vatan Kırım’a dönen Kırım Tatarları, Akmescit’te  74 yıl aradan sonra II. Kırım Tatar Milli Kurultayı’nı toplamışlardır. 26 -30 Haziran 1991 tarihleri arasında toplanan II. Kırım Tatar Milli Kurultayı’nda  Gökbayrak milli bayrak olarak Kurultay salonlarına asılmıştı. Kırım Tatar Milli Kurultay’ı  2010 yılında 26 Haziran tarihini Kırım Tatar Milli Bayrak Günü olarak ilan etmiştir. 

Kırım Tatar Milli Bayrak Günü ilk kez 2010 yılında kutlandı. Aynı yıl düzenlenen 5. Kırım Tatar Milli Kurultayı’nda 26 Haziran tarihinin her yıl Kırım Tatar Milli Bayrak Günü olarak kaydedilmesi kararı kabul edildi.

Kırım Tatar Bayrak Günü’nün kutlandığı 26 Haziran tarihinde Kırım’da başkent Akmescit ve diğer yerleşim yerlerinde her yıl binlerce insanın katılımıyla çeşitli etkinlikler düzenleniyordu. Fakat Kırım’ın Rusya tarafından işgal edilmesinden sonra Kırım Tatar Bayrak Günü vesilesiyle düzenlenen etkinlikler Kırım Tatar Milli Meclisi’nin koordinasyonuyla Kırım Tatar sivil toplum kuruluşlarınca Ukrayna’nın ana kısmında gerçekleştirilmeye başladı.

QHA