AKMESCİT / SİMFEROPOL (QHA) -

Rusya tarafından işgal edilen Kırım’daki sözde Akmescit Bölge Mahkemesi’nde işgalciler tarafından “Rusya’nın toprak bütünlüğünü bozmaya yönelik çağrılar ve eylemlerde bulunmak” ile suçlanan Kırım Tatar Milli Meclisi (KTMM) Başkan Yardımcısı İlmi Ümerov’un aleyhine açıldığı düzmece davanın incelendiği sıradaki duruşma bugün, 13 Eylül tarihinde yapılıyor.

Bugünkü duruşmada savunma birkaç dilekçe sunulması, ardından soruşturma görevlileri tarafından yaptırılan İlmi Ümerov’un konuşmasının tercüme metnini anlize eden ve çok sayıda hatayı tespit eden Kırım Tatar dili uzmanının sorgulanması ve zaman kalırsa İlmi Ümerov’un sorgulanmasının başlaması öngörüldü.
 
Konuyla ilgili açıklamada bulunan İlmi Ümerov’un kızı Ayşe Ümerova, “Saat 11.39’da avukat Mark Feygin, avukat Nikolay Polozov’un, iddia makamının tanıkları Budko ve Bondaryuk’un (tamamen aynı olan sorgulama tutanakları bulunuyor), FSB görevlisi Vladimir Şevçenko’nun (davadaki belgelerinde mevcut ifadelerden farklı ifadeler verdi) sorgulanması, Ümerov’un psikiyatrik kliniğe sevk edilmesi ve muayene sonuçları dahil olmak üzere davadaki belgelerin açıklanması ile ilgili dilekçe verdi. Toplam olarak listede açıklanması istenilen 23 belge vardı. Liste okunmasından sonra avukat Emil Kurbedinov saat 12.40’da İlmi Ümerov’un aleyhindeki davanın kapatılması ile ilgili dilekçeyi verdi. Dilekçede Kırım’ın Ukrayna’nın ayrılmaz parçası olarak belirtildiği bir dizi uluslararası karar ve sözleşmeler sayıldı ve onlardan alıntılara yer verildi. Bilindiği gibi bu husus hem uluslararası hukuk hem Rusya ile Ukrayna arasında ikili sözleşmelerle bağlanmış durumda, Mart 2014’te düzenlenen referandum sonrasında olanlar yasa dışıdır” diye kaydetti.

Ayrıca savunma, tüm uygar dünyanın tutumunu teyit eden Birleşmiş Milletler (BM) Güvenlik Konseyi’nin kararlarına da atıfta bulundu. Avukatlar, Rusya Federasyonu Anayasası’nın 15. Maddesinin 4. Fıkrasına göre uluslararası hukukun ulusal hukuktan üstün olduğunu hatırlattı. Böylece İlmi Ümerov’un fikrinin uluslararası hukuka uygun olduğu ve aleyhine başlatılan takibatın yasa dışı olduğu belirtildi.
 
Mark Feygin, Emil Kurbedinov’un dilekçesini destekleyerek davada, iddia makamının ekspertizi (incelemesi) ve Moskovalı uzmanların yorumu olmak üzere birbiriyle çelişen belgelerin mevcut olduğunu ekledi.
 
Ardından Feygin, sözde hakimden bir dilbilimi uzmanı ve bu alanda uzman olmadan, Kırım Tatarca bilmeden konuyu nasıl değerlendireceğini sordu.
 
Ümerov’un savunucularından Aleksandr Podrabinek ilgili dilekçeyi destekledi ve iddia makamının, Ümerov’un konuşmasında belirli çağrıların olduğunu kanıtlayan bir tanığının bile olmadığını vurguladı.
 
Ayşe Ümerova bununla ilgili olarak da, “Aslında suçlama sadece dilbilimsel ekspertizin [incelemenin] (mahkemede bunun güvenilmez olduğunu kanıtladık) sonuçlarına dayanıyor. Ne bir tanık, ne bir kanıt, ne de bahsi geçen ‘çağrının’ sonuçlarına dair somut bir kanıt var” diye kaydetti.
 
Sözde hakim, duruşmaya ara vererek saat 14.30’a kadar danışma odasına çekildi.
 
Duruşma aradan sonra devam etti. Emil Kurbedinov, Kırım Tatar dili uzmanı, Akmescit’teki üniversitelerden birinin öğretim görevlisi Gülnara Çantalova’nın tanık olarak sorgulanması ile ilgili dilekçe verdi
 
Ayşe Ümerova, “Daha Nisan 2016’da (işgalcilerin düzmece davayı açmasından önce) FSB Gülnara Çantalova’ya başvurarak İlmi Ümerov’un konuşmasının video kaydını tercüme etmesini istedi. Ama daha sonra bu tercüme dava belgelerinde yansıtılmadı, böyle bir tercümenin olduğunu savunma tesadüfen öğrendi. Sorgulama bununla ilgili olacak” diye kaydetti.
 
İlgili dilekçeyi yorumlayan İlmi Ümerov, soruşturma görevlilerinin doğru bir tercüme olabileceğinden dolayı söz konusu tercümeden memnun kalmadığını ifade etti.
 
Gülnara Çantalova, daha sonra Kırım Tatar Filolojisi bölümüne gönderilen FSB Soruşturma Müdürlüğü Başkanı’nın sözde Vernadsky Kırım Federal Üniversitesi “Rektörü” Doniç’e gönderdiği başvurusunun aslını mahkemeye sundu.
 
Çantalova, verilen konuşmayı tercüme ettikten sonra tercümeyi üniversitenin idari işlerine devrettiğini onların ise bir üst merciye göndediğini, tercümeye daha sonra ne olduğundan haberi olmadığını belirtti.
 
Sözde hakim bahsi geçen mektubu dava belgelerine dahil etti. Dava belgeleri arasında, üniversiteye gönderilen bahsi geçen başvurular ve mektupların ayroca yapılan tercümenin yer almadığı bildirildi.
 
Gülnara Çantalova, “Tercümeyi yaparken çok endişeleniyordum ve çalışmayı tamamladıktan sonra derin bir nefes aldım, çünkü metinde yasa dışı olan bir şey, hiçbir çağrı görmedim, tam tersine Ümerov insanları sakinleştiriyordu, 18 Mayıs tarihinde sokağa çıkmanın gerekmediğini, evde kalarak dua okumak ve sürgün sırasında hayatını kaybedenleri anmanın daha iyi olduğunu söylüyordu" diye kaydetti.

Tanık Çantalova iddianamede yer alan konuşmanın bir kısmının tercümesini okudu. Tercümede tartışmalı yerde “gerekli” ifadesinin hiç geçmediği görüldü.

Daha sonra avukat Emil Kurbedinov mahkemeden sözde Kırım Federal Üniversitesi’ne ön soruşturma sürecinde yapılan prosedür eylemlerinin doğrulanmasını, FSB’nin talebi üzerine ilgili tercümenin gönderilip gönderilmediğini teyit edilmesini talep etti.

Savunma, dava dosyalarında bu belgelerin yer almamasının soruşturma görevlisi tarafından yapılan bir başka ihlal ve sahtecilik olduğunu kaydetti. Başka tercümelerin de olabileceğini ancak soruşturma seçenekleri değerlendirerek onlara uyanı seçtiği ifade edildi.

Mark Feygin de ayrıca FSB’den toplam olarak kaç çevirinin yapıldığını öğrenmek gerektiğini belirtti.

Hakim Kulikov avukatların bu taleplerini reddetti.

Savunma tarafı ifade vermek üzere Kırım Tatar dili uzmanı Zore Ümerova’yı mahkemeye çağırdı. Zore Ümerova’nın konuşmasının detaylı incelemesini hazırladı. Daha sonra Saledinov’un tercümesini orijinal konuşmayla kıyaslayarak doğru tercümeyi yaptı. Savcının itirazına rağmen hakim Zore Ümerova’nın ifade vermesine izin verdi.

Zore Ümerova, tercümanın yaptığı hatalarını kıyaslayan bir tablo derleyerek Saledinov’un her hatasını gösterdi ve Ümerov’un yaptığı konuşmasının tercümesine söylemediği kelimelerin, şehir isimlerinin ve soyadlarının eklendiğini belirtti.

Uzman konuşmasını bitirdikten sonra savcı onun İlmi Ümerov’un akrabası (kardeşinin eşi) olduğu için uzaklaştırılmasını istedi. Ancak savunma usule göre kardeşinin eşinin akrabalar kategorisine dahil edilmediğine işaret etti.

Saat 16.20'de verilen aradan sonra hakim uzmanın  “doğrudan veya dolaylı olarak davanın sonucuyla ilgilendiğini” gerekçe göstererek savcının talebini kabul etti

Buna karşı savunma hakim Kulişov’un uzaklaştırmasını istedi.

Savunma, hakimin tüm hareketleriyle “doğrudan veya dolaylı olarak davanın sonucuyla ilgilendiğini” doğruladığını, bu yüzden savcının tüm asılsız taleplerini kabul ettiğini savundu.

Duruşmada konuşan Mark Feygin, “Ön soruşturma sırasında yapılan her şey sahtecilik. Ve şu an bu sahte belgeleri mahkemeye getirdiler. Sizin eylemleriniz arkasında saklanmak, sorumluluğu size yüklemek istiyorlar. Davadan çekilirseniz itibarınızı kurtarabilirsiniz ve siyasi güdümlü kararlar almak zorunda kalmazsınız” diye kaydetti.

Mahkeme hakimin uzaklaştırma talebini reddetti ve İlmi Ümerov’un sorgulamasına geçti. 

Bilindiği gibi Rusya Federal Güvenlik Servisi (FSB), 12 Mayıs 2016 tarihinde Kırım Tatar Milli Meclisi Başkan Yardımcısı İlmi Ümerov’u gözaltına almıştı.
 
Dönemin sözde Kırım Savcısı Natalya Poklonskaya, FSB’nin İlmi Ümerov’a karşı dava açtığını bildirerek, Ümerov’un Rusya’nın toprak bütünlüğünü bozmaya yönelik çağrılar ve eylemlerde bulunmasından şüphelenildiğini ileri sürünce, Ümerov hakkında ev hapsi kararı verilmiş ve evinde arama yapılmıştı.
 
17 Temmuz 2016 tarihinde İlmi Ümerov, Kremlin’in kontrolü altında bulunan Akmescit’in Kievskiy Bölge Mahkemesi’ne, hakkında dava açılması kararına itiraz dilekçesi verdiği bildirildi. Ayrıca Rusya Federal Güvenlik Servisi’nin (FSB) soruşturma görevlisinin adına gönüllü olarak psikiyatrik ekspertiz yapmayı reddettiği ile ilgili dilekçe gönderdiğini bildiren İlmi Ümerov, bu ekspertizi kişiliğini itibardan düşürme ve iş itibarini küçük düşürme girişimi olarak değerlendirdiğini belirtti. Akmescit’in sözde Kievskiy Bölge Mahkemesi, 20 Temmuz tarihinde yaptığı duruşmada, Kırım Tatar Milli Meclisi Başkan Yardımcısı İlmi Ümerov’un aleyhine dava açılmasını öngören karara itiraz dilekçesini inceleyerek haklı bulmadı.
 
Ardından avukat Nikolay Polozov, İlmi Ümerov’un adli psikiyatrik muayeneye göndermeye karar verdiğini bildirdi. 18 Ağustos tarihinde Rusya Federal Güvenlik Servisi (FSB) görevlileri, Kırım Tatar Milli Meclisi Başkan Yardımcısı İlmi Ümerov’u yasadışı şekilde, baskı kullanarak hastaneden taburcu edip psikiyatri kliniğine götürdü. Kırım Tatar Milli Meclisi Başkan Yardımcısı İlmi Ümerov ancak 7 Eylül tarihinde psikiyatri kliniğinden serbest bırakıldı.

QHA