AKMESCİT / SİMFEROPOL (QHA) -

Rusya tarafından işgal edilen Kırım’ın başkenti Akmescit’teki sözde Kievskiy Bölge Mahkemesi, “Rusya’nın toprak bütünlüğünü bozmaya yönelik çağrılar ve eylemlerde bulunmakla” suçuyla Kırım Tatar milli hareketinin liderlerinden, Kırım Tatar Milli Meclisi Başkan Yardımcısı İlmi Ümerov’un aleyhine açılan davayı bugün 7 Haziran tarihinde incelemeye başladı.
 
Duruşmanın yapıldığı mahkeme binasının önünde neler olduğunu Kırım Tatar Milli Kurultayı Merkez Seçim Komisyonu Başkanı Zair Smedlâyev saat saat bildirdi.

13.58
 
Geleneksel olarak 3 OMON (Rusya polisinin özel timi) aracı, polis araçları, sivil giyinen insanlar bulunuyor. Onlar tüm suçları çözdüler mi ki bize bu kadar dikkat ayırıyorlar?!

14.01
 
İlmi Ümerov’u desteklemek için yurttaşlar geliyor.

14.13
 
Duruşmaya insan hakları savunucusu Aleksandr Podrabinek geldi.

Zair Smedlâyev, mahkeme binasına bir köpekli kinoloji uzmanı getirildiğini, daha sonra da çekici araç geldiğini bildirdi. Saat 14.30'da duruşma başladıktan sonra salona sadece 10 kişinin katılmasına izin verildiği öğrenildi.
 
Saat 14.40’da mahkeme binası önündeki araçlar çekiciyle götürülmeye başlandı.

İlmi Ümerov’un kızı Ayşe Ümerova bugünkü duruşmayı şöyle yorumladı:

- Açık duruşmaya hakim Andrey Kulişov (Mirotvorets sitesinde yer alan bilgiye göre Ukrayna kolluk kuvvetlerince hakim yeminini bozması ve Ukrayna Ceza Kanunu’nun 111. Maddesi gereğince devlete ihanet şüphesiyle Andrey Kulişov hakkında arama kararı çıkarıldı), savcı Oleg Sarginov  katıldı (yarımada Ukrayna’nın kontörlündeyken Kırım Özerk Cumhuriyeti Savcılığı bünyesinde Kırım’da Sak ve Canköy’de görev yaptı).”

İlmi Ümerov’u avukat Emil Kurbedinov’un savunduğunu bildiren Ayşe Ümerova, “Bunun dışında İlmi Ümerov’un savunması için sözleşme imzaladığı 4 avukattan 3’üne yönelik baskılar arttı: Mark Feygin’i avukatlık lisansından mahrum etmek istediler, Nikolay Polozov’u Akmescit’in merkezinde kaçırarak sorguladılar, böylece savunmacı statüsünden mahrum edip tanık statüsüne geçirdiler, Emil Kurbedinov hakkında güya sosyal ağda birkaç yıl önce yaptığı paylaşım için 10 gün tutukluluk kararı çıkarıldı” diye kaydetti.
 
Bugünkü duruşmaya 10 değil 15 kişinin katılmasına izin verildiğini ifade eden Ümerova, “Babamı desteklemek için aile mensupları, yakın arkadaşları ve fikirdaşları geldi. Duruşma salonuna sadece 15 kişinin girmesine izin verildi. Gelen onlarca kişiden neredeyse hiçbiri salona giremedi, çünkü salonda dinleyiciler için çok az yer var” dedi.
 
Duruşma sırasında savunma birkaç dilekçe verdiğini bildiren Ayşe Ümerova açıklamasına, “Savunma ünlü Moskovalı muhalif ve hak savunucusu Aleksandr Podrabinek’in kamu savunucusu olarak davaya katılması ile ilgili dilekçe verdi. Mahkeme, savcının itirazına rağmen Podrabinek’in davaya katılmasına izin verdi. İlmi Ümerov’un savunması, sağlık durumu ile ilgili bilgilerin dava belgelerine dahil edilmesine dair dilekçe verdi. Babamın bir dizi hastalığı var: 3. evre Parkinson hastalığı, 2. derece hipertonik hastalığı, 2. tip şeker hastalığı... Ayrıca kalp muayenesi de geçirdi. Bunun dışında sahip olduğu devlet ödüllerinin belirtildiği kitapçığın davaya dahil edilmesi ile ilgili dilekçe de verildi. Bilindiği gibi babam İlmi Ümerov 1. Derece Ukrayna Devlet Memuru (2005 yılında Ukrayna Cumhurbaşkanınca verildi) unvanına, 3. Derece “Hizmet” nişanına ve Kırım Özerk Cumhuriyeti Yerel Özyönetimin Fahri Çalışanı unvanına sahip” diye devam etti.
 
Duruşma sırasında savcı suçlamasını da şu şekilde açıkladı:

- İddianamede ATR televizyon kanalında 19 Mart 2016 tarihinde yayınlanan Kırım Tatarca bir programdan söz ediliyor. Savcı, Ümerov’un konuşmasının güya kelime kelimesine tercüme edilen ifadelerini dile getirdi. İlmi Ümerov, iddia makamını eleştirerek soruşturma etkinliklerinde kaba sahtekarlık yapıldığı ve kavramların ikamesine gidildiğini ifade etti: iddia makamı, Ümerov’un konuşmasının kelime kelimesine yazılı metnine değil tercümanın hazırladığı bir tercümeye dayanıyor. Bununla birlikte soruşturma görevlilerince yapılan tercüme kelime kelimesine yazılı metin olarak adlandırıldı, bu da kaba bir ihlal. Kırım Tatarca yazılı metin dava belgelerinde hiç yer almıyor.

Bunun dışında mahkeme tanıkların ifadelerini de aldı. İddia makamının birinci tanığı olarak 2016 yılının Mart ayında soruşturma eylemleri sırasında güya “kamuoyu temsilcisi” olarak kendini tanıtan Yuliya Bayramova ifade verdi. Onunla ilgili de şu bilgiler aktarıldı:

- Tanık, Kırım Tatarcayı iyi derecede bilmediğini ve FSB görevlilerinin gösterdiği programın tamamını dikkatle dinlemediğini anlattı. Sadece internete açık erişimde yayınlanan böyle bir programın olduğunu doğruladı.

Ardından İlmi Ümerov’un damadı Server Memetov sorgulandı. Onun sorgusuyla ilgili de şu bilgiler aktarıldı.

- Savcı bir tek soru sordu. Ümerov’un 2016 yılının Mart ayında Ukrayna’nın ana kısmına gidip gitmediği ile ilgili soru sordu. Buna cevaben tanık, Ümerov’un Ukrayna’nın ana kısmına gittiğini doğruladı. Ayrı yaşadıkları için kayınpederinin gittiğini eşinden (İlmi Ümerov’un orta kızı) öğrendiğini belirtti. Bunun dışında başka soru sorulmadı.

Üçüncü tanık  olarak Olga Çerkaşına konuştu. Çerkaşına birinci tanık Bayramova’nın arkadaşı olarak tanınıyor. Mart 2016’da FSB’nin soruşturma eylemlerine birlikte katıldılar. Onun sorgusuyla ilgili olarak da şu bilgiler aktarıldı:

- Söz konusu sözde “kamuoyu temsilcilerinin” görevi soruşturma eylemlerinin yapıldığını doğrulamaktı. Çerkaşına Kırım Tatarca hiç bilmiyor, programın konusunu ve içeriğini anlamıyor, dolayısıyla bilmiyor. İlmi Ümerov’un kendisinin kim olduğunu bilip bilmediğine dair soruya Çerkaşına o zaman tanımadığı, şimdi de tanımadığı cevabını verdi.

Saat 15.52’de dördüncü tanık Lemmar Yunusov'un çağrıldığı bildirildi. Yunusov’a Ümerov’un Mart 2016’da Ukrayna’nın ana kısmına gittiğini bilip bilmediği ve bu bilgiyi nereden öğrendiği ile ilgili sorular soruldu. Yunusov, belki İlmi Ümerov’un bu bilgiyi kendisiyle paylaştığını, çünkü gençlikten beri arkadaş olduklarını anlattı.

Bunun dışında tanık sıfatında FSB görevlisi Vladimir Şevçenko da sorgulandı. Anket bilgilerinin açıklanması sırasında Vladimir Şevçenko’nun Franko bulvarı 13 adresinde ikamet ettiği ortaya çıktı. Söz konusu adreste FSB’nin sözde Kırım ve Sivastopol (Akyar) Müdürlüğü bulunuyor.

Saat 16.45’te Ayşe Ümerova, İlmi Ümerov’un aleyhine açılan davanın inceleneceği duruşmaların Karl Marx Sokağı, 17 adresinde bulunan Akmescit Bölge Mahkemesi’nde Çarşamba günleri saat 14.00’de yapılacağını bildirdi. Ümerova duruşmanın ertelenmesiyle ilgili olarak, “Bugünkü duruşma iddia makamının iki tanığının gelmemesi sebebiyle tamamlanamadı.” dedi. Buna göre bir sonraki duruşma 14 Haziran tarihinde yapılacak.

Rusya Federal Güvenlik Servisi (FSB), 12 Mayıs 2016 tarihinde Kırım Tatar Milli Meclisi Başkan Yardımcısı İlmi Ümerov’u gözaltına almıştı.
 
Dönemin sözde Kırım Savcısı Natalya Poklonskaya, FSB’nin İlmi Ümerov’a karşı dava açtığını bildirerek, Ümerov’un Rusya’nın toprak bütünlüğünü bozmaya yönelik çağrılar ve eylemlerde bulunmasından şüphelenildiğini ileri sürünce, Ümerov hakkında ev hapsi kararı verilmiş ve evinde arama yapılmıştı.
 
17 Temmuz tarihinde İlmi Ümerov, Kremlin’in kontrolü altında bulunan Akmescit’in Kievskiy Bölge Mahkemesi’ne hakkında dava açılması kararına itiraz dilekçesi verdiği bildirildi. Ayrıca Rusya Federal Güvenlik Servisi’nin (FSB) soruşturma görevlisinin adına gönüllü olarak psikiyatrik ekspertiz yapmayı reddettiği ile ilgili dilekçe gönderdiğini bildiren İlmi Ümerov, bu ekspertizi kişiliğini itibardan düşürme ve iş itibarini küçük düşürme girişimi olarak değerlendirdiğini belirtti. Akmescit’in sözde Kievskiy Bölge Mahkemesi, 20 Temmuz tarihinde yaptığı duruşmada, Kırım Tatar Milli Meclisi Başkan Yardımcısı İlmi Ümerov’un aleyhine dava açılmasını öngören karara itiraz dilekçesini inceleyerek haklı bulmadı.
 
Ardından avukat Nikolay Polozov, İlmi Ümerov’un adli psikiyatrik muayeneye göndermeye karar verdiğini bildirdi. 18 Ağustos tarihinde Rusya Federal Güvenlik Servisi (FSB) görevlileri, Kırım Tatar Milli Meclisi Başkan Yardımcısı İlmi Ümerov’u yasadışı şekilde, baskı kullanılarak hastaneden taburcu ederek psikiyatri kliniğine götürdü. Kırım Tatar Milli Meclisi Başkan Yardımcısı İlmi Ümerov ancak 7 Eylül tarihinde psikiyatri kliniğinden serbest bırakıldı.

QHA