TRABZON (QHA) -

Kırımlı eğitimcilerden Sıdkı Efendi'nin hazırladığı Türk edebiyatının ilk çocuk dergisi Mümeyyiz'in nüshalarından biri, Trabzon'un bir köyünde ortaya çıktı.

Hürriyet'in haberine göre 1869 tarihli bu nüsha Trabzon, Akçaabat'a bağlı Sertkaya köyünde bulundu.

Osmanlıca çocuk dergisinin nüshasını bir hocadan satın aldığı Osmanlıca eserler arasında bulduğunu söyleyen Ondokuz Mayıs Üniversitesi (OMÜ) Eğitim Fakültesi Öğretim Üyesi Prof. Dr. Yavuz Bayram konuyla ilgili şu açıklamayı yaptı: "Osmanlı'da hiç eğitim yokmuş gibi bir algı var. Halbuki biz bu 1869 yılında çıkartılan bu dergiyi biz Trabzon'un Akçaabat ilçesinin Sertkaya köyünde(Mahallesi) tespit ettik. Bu Osmanlı'nın eğitime ne kadar önem verdiğini gösteriyor. 1983 yılında edebiyat öğrenimime başlayacaktım. Osmanlı Türkçesi bizim için çok önemli olduğu için kaynak arayışına girdim. O zaman rahmetli babam komşu köyümüzde bir hoca da Osmanlıca kitaplar olacağını söyledi. Ben de hocanın yanına gittim. Bana içlerinde bu derginin olduğu bir kaç kitap verdi. Bu dergiye o zamanlar yüzeysel olarak bir göz atarak kitaplığıma koydum. Sonra üniversitede öğrencilerim lisan tezi hazırlarken onlara tez konusu olarak bu dergiyi verdim. Üç öğrencim bunun üzerinde çalıştı. Sonra ben bu dergiyi inceleyerek yeni harfli metin olarak yayına hazırladım. Ama henüz yayımlamadık. Tanıtımı için bir dergide makalesini yayınladık."

Osmanlı döneminde çocuklar için çıkarılan ilk dergi olan Mümeyyiz 1869-1870 yıllarında "Mümeyyiz" adlı siyasi gazetenin cuma günü çıkarılan eki olarak aylık yayınlanmış bir dergidir. 1869-1870 yılları arasında toplam 49 sayısı neşredilmiş olan derginin her sayısı farklı bir renkte basılmıştır. 

Kırımlı Türk eğitimcilerden Sıdkı Efendi'nin çıkardığı dergi, çocukların ahlaklı ve terbiyeli olmaları gayesini güderek ilköğrenim çağındaki çocuklara yönelik olarak hazırlanmıştır. Zeka soruları ve cevapları, haber metinleri, fıkralar, okur mektupları, hikayeler, fabl ve masallar, nasihat ve uyarı metinleri, ansiklopedik metinler, ahlaki içerikli yazılar dergide yer almıştır.

QHA