ANKARA (QHA) -

Başkent Ankara’da, Ukrayna’da milyonlarca insanın ölümüne neden olan Holodomor’un (1932-1933 yılları arasında Stalin rejiminin Ukrayna’da uyguladığı ve milyonlarca insanın ölümüne neden olan suni açlık) 85. yıl dönümüne binaen yuvarlak masa toplantısı düzenlendi. Ankara'da Milli Kütüphane binasında 24 Kasım'da saat 11:00'de başlayan etkinlik Prof. Dr. Hkakan Kırımlı, Ukraynalı Prof. Dr. Kulchytsky ve Prof. Dr. Vasylenko’nun katılımıyla gerçekleştirildi.

Etkinliğe ev sahipliği yapan Ukrayna’nın Ankara Büyükelçisi Andriy Sıbiga ve elçilik çalışanları ziyaretçileri kapıda karşıladı.

Büyükelçi Sıbiga yaptığı açılış konuşmasında yapılan etkinliğin önemini vurgulayarak, Holodomor suçunun 50 yılı aşkın süredir saklandığına değindi.

1932-1933 yıllarında SSCB rejiminin bilinçli olarak çok sayıda insan katlettiğinin altını çizen Sıbiga, “O yılarda her gün 34.000, her saat 1440, her dakika 24 insan ölüyordu, bu rakamlar bir Avrupa ülkesini oluşturacak kadar büyüktür. Bir milleti yok etmeye çalışarak, Ukrainleri korkuyla yaşatarak, köylülere baskı uygulayarak Stalin kendi tarihini oluşturdu. “ ifadelerini kullandı.

Ukrayna’nın bağımsızlığını kazanmasından önceki süreçte Holodomor’a dair her türlü fikir ifadesinin suç olduğunu hatırlatan Büyükelçi, “Ancak böyle olayları yad ederek gelecekte benzeri faciaları önleyebiliriz." açıklamasında bulundu.

1932-1933 yıllarında Ukrayna’nın, Avrupa’ya ihraç edebilecek kadar buğday üretimi yaptığına dikkat çeken Sıbiga, Rusya Federasyonu’nun oluşturduğu suni açlığı kabul etmemesinin doğru olmadığını belirtirken, ”Şu an Ukrayna’da yaşananlar 85 yıl öncesine benziyor.” ifadesini kullandı.

Sıbiga, “Dostunuzla bir acı paylaştığınızda dört kat azalırken, bir sevinç paylaştığınızda 2 kat artar.” atasözüyle Türkiye’nin Ukrayna’nın dostu olduğunu hatırlatıp anma etkinliğinin amacını açıkladı.

Konuşmacılardan Prof. Dr. Hakan Kırımlı ise Veciye Kaşka’nın öldürülmesine değinerek başsağlığı dileklerini ileterek konuşmasına başladı. Ardından Kırım Tatar halkı, Ahıska Türkleri ve Kazaklar da dahil olmak üzere aynı tarihlerde pek çok toplumun Stalin rejimi tarafından katledildiğini kaydetti.

Ukraynalı Prof. Dr. Kulchytsky, Holodomor’a tarihi yönden değindiği açıklamasında, arkeologların bir vazoyu bulunca parçalarını birleştirmek için nasıl çalışıyorlarsa, Stalin'in suçunun da çok gizli bir suç olduğunu ve sovyet askerlerinin "şaheseri" olarak nitelendirilebilecek bu katliamın 30 yıldır devam eden çalışmalarla aydınlandığını vurguladı.

Kulchytsky, 1932-1933 yıllarında Holodomor'un Rusya’da yaşanan açlıktan farklı olduğunu vurguladığı açıklamasında, Stalin rejiminin Ukrayna halkının sadece buğdayına ve ekmeğine el konulmadığını, tüm gıdalarının alıkonulduğunu bildirdi. O yıllarda köylerin abluka altına alındığının, şehirde yaşayan vatandaşların köylerde yaşananlardan haberi olmadığının altını çizen Kulchytsky, “İnsanları kendi köylerine kapattılar. İnsanlar alışveriş için Belarus ve Rusya başta olmak üzere dışarı çıkıp hiçbir yere gidemiyorlardı” dedi.

“Rus tarihçilere Holodomor'un Stalin’in cezalandırma eylemi olduğunu açıkladığımızda, mahkum edilen köylülere yardım öngören 35 talimatın var olduğunu iddia ediyorlar” diyen Kulchytsky bu talimatların suçu profesyonel bir şekilde saklamak için kullanıldığını, yardımların bireysel olarak köylüler için değil üretim yapabilmeleri adına tarım kooperatiflerine verildiğini hatırlattı.

Rus yetkililerin söz konusu dönemde “Ukraynalılara akıllı olmayı böyle öğreteceğiz.” şeklindeki açıklamalarını aktaran Kulchytsky, aynı açlığın Kuzey Kafkasya’da yüzde yetmişi Ukraince konuşan Ukrain topluluğuna da hedef aldığını bildirdi.

Kulchytsky, "Ukrayna’da değil Kanada ve ABD’de 30 yıl önce Ukrayna açlığının 50. yıl dönümü anılırken bu kampanyanın çok daha büyük olmasına karar verildi. Ukrayna bilmiyordu ama dünya biliyordu. Son 30 yılda gerekli belgeler ortaya çıktı. Polonya çok derin bir araştırma yaptı, onların vardıkları sonuçlara şaşıyoruz. Holodomor’u incelemek için 1986’da ABD bir komite kurdu, 2 sene boyunca araştırma yaptılar, tanıklarla konuşuldu. Washington’da 3 ciltlik mülakat yayını var. Bu Holodomor’la ilgili önemli bir kaynaktır. Tüm dünya facia ile ilgili bilgilendirdi. Kızıl açlıkla ilgili bir kitap yazıldı, gelecek sene Ukraince yayınlanacak biz de kitabın sonuçlarını göreceğiz. Bunun dışında 25.000 kitap, makale ve araştırma yayınlandı. Odesa’da bu çalışmalar mevcuttur.” diye kaydetti.

Holodomor'un dünyanın en çok araştırılan konusu olmasına değinen Kulchytsky, “Biz şunu ispatladık, açlığın sebebi tahıllara Sovyetlerin el koymasıydı.” ifadesini kullandı.

Prof. Dr. Vasylenko ise hukuk açısından değerlendirdiği Holodomor'un “soykırım” olduğunu vurguladı.

Holodomor’un Sovyet rejiminin Ukrayna halkı için işlediği tek suç olmadığını belirten Vaysylenko, “Ukrayna’ya karşı agresif tavırların nedeni, Ukrayna milletini yok etmek arzusudur.” diye konuştu.

Vasylenko, “Bu Stalin’in değil, Stalin'in kominzm rejiminin Ukrayna’ya karşı uyguladığı suçtur. Rusya da hangi rejim olursa olsun imparatorluklarını yeniden diriltmek için bu tür suçlar işlenecektir.” dedi.

Saat 15.00’de Holodomor'u konu alan “Bitter Harvest” filminin Türkiye'deki ilk gösterimi düzenlendi. Bahsi geçen etkinlik kapsamında Milli Kütüphane binasında Holmodor ile ilgili sergi açılışı gerçekleşti.

18:00’de ise Holodomor kurbanlarını anma programı çerçevesinde Ukrayna Büyükelçiliği binası önünde saygı duruşu ve tüm Türkiye’de mum yakılmasıyla anma etkinliği sona erdi.

Daha önce, Türkiye’de ilk kez Holodomor hakkında önemli bir kitabın Türkçeye çevrildiği bildirilmişti.

Konuyla ilgili Twitter hesabı üzerinden açıklama yapan Ukrayna’nın Ankara Büyükelçisi Andriy Sıbiga, “Türkiye'de ilk defa, Büyükelçiliğin çabalarıyla Holodomor hakkında (önemli bir kitap) Türkçe kitap çevrildi ve basıldı. Türk toplumuna Türk dilinde trajedi hakkında gerçekler anlatılacak. Kitap, kütüphanelere, eğitim kurumlarına ve Türkiye’deki bilimsel ve siyasi merkezlerine sağlanacak.” diye yazmıştı.

Bilindiği gibi 1932-1933 Ukrayna Sovyet Sosyalist Cumhuriyeti'nde toplu açlık meydana geldi, milyonlarca insan bu trajedide hayatını kaybetti. Ukrayna Milli Güvenlik Servisi, Holodomor davasının sorgusu sırasında ortaya çıkan bilgilere göre suni açlıktan 3 milyon 941 bin kişinin öldüğünü açıkladı. Açlığın kasıtlı olarak meydana getirildiği ispat edilirken, buna karşı olanlar Ukrayna’daki açlığın 1932-1933 yılında SSCB’de meydana gelen açlığın bir parçası olduğunu ileri sürüyor. 26 Kasım 1998 yılında dönemin Ukrayna Cumhurbaşkanı Leonid Kuçma’nın kararı ile Kasım ayının son Cumartesi günü Holdomor Kurbanlarını Anma Günü olarak ilan edildi. 2006 yılında dönemin Cumhurbaşkanı Viktor Yuşçenko’nun inisiyatifi ile Holdomor’un soykırım olduğunun açık şekilde inkâr edilmesi için ceza öngören yasa kabul edildi.

QHA