KİEV (QHA) -

20 Ocak 1991 yılında Kırım’da düzenlenen referandumda Kırım sakinlerinin büyük kısmı, yarımadanın Ukrayna’ya bağlı özerkliğinin yeniden kurulması için oy kullanmıştı.

Söz konusu referandumda rekor sayıda seçmen oy kullanmıştı: Oy hakkına sahip 1 milyon 441 bin 19 kişi, yani Kırım nüfusunun yüzde 81.37’si.  Referanduma katılanların yüzde 93,26’sı (1 milyon 343 bin 855 kişi) Ukrayna’ya bağlı özerkliğin kurulması için “evet” oyu vermişti.

2014 yılı Mart ayında olduğu gibi Kırım Tatar hareketi liderleri, yurttaşları Referandumu boykot etme çağrısında bulunmuştu. Fakat o zaman protesto nedenleri çok farklıydı.

Daha önce Kırım’ın statüsü ile ilgili referandumda sadece Kırım’da ve Ukrayna Sovyet Sosyalist Cumhuriyeti’nde ikamet eden Kırım Tatarları değil de Kırım Tatarlarının toplu ikamet ettiği Sovyetler Birliği’nin diğer cumhuriyetleri Özbekistan, Tacikistan ve Kazakistan’da yaşayan Kırım Tatarlarının oy kullanabileceği söylenmişti. Fakat daha sonra söz konusu cumhuriyetlerin yönetimleri kendi topraklarındaki Kırım Tatarları arasında referandum yapılmasını reddetmişti. Sosyologların verilerine göre tam da bu nedenle referandumda sadece 1500 Kırım Tatarı oy kullanabildi.

Kırım Tatarları haklı olarak milli bölgenin devlet statüsünü Kırım’da bulunan Rus askerlerinin ve diğer bölgelerden gelen göçmenlerin oylarının aritmetik çoğunluğuyla belirlenemeyeceği kanaatindeydi.

Buna rağmen 12 Şubat 1991 yılında Kırımlıların seçimini göz önünde bulundurarak Ukrayna Sovyet Sosyalist Cumhuriyeti Yüksek Sovyeti, “Kırım Özerk Sovyet Sosyalist Cumhuriyeti’nin Yeniden Kurulmasına İlişkin” yasayı kabul etti.

Yasanın 1. Maddesi,  “Kırım Oblastı sınırları içinde Ukrayna Sovyet Sosyalist Cumhuriyeti bünyesinde Kırım Özerk Sovyet Sosyalist Cumhuriyeti’nin yeniden kurulmasını” öngörüyordu.

Yasa göre Kırım Kırım Özerk Sovyest Sosyalist Cumhuriyeti topraklarında en üst devlet yönetim organı geçici olarak Kırım Milletvekilleri Kurulu kabul edildi, 22 mart 1991 yılında Konsey Kırım Özerk Sovyet Sosyalist Cumhuriyeti Yüksek Kurulu’na (parlamento) dönüştürüldü.

Kırım Yüksek Kurulu’nun aldığı ilk kararlardan biri de 20 Ocak tarihinin Kırım’da Cumhuriyet günü olarak kutlanması hakkında oldu.

Şubat 2009’da Kırım Özerk Cumhuriyeti Yüksek Kurulu, 20 Ocak tarihinin Kırım özerk Cumhuriyeti Günü olarak kutlanması için Ukrayna Verhovna Radası’na (parlamento) başvurdu.

QHA