KİEV (QHA) -

Ukrayna Parlamentosu İnsan Hakları Yetkilisi (Ombudsmanı) Temsilcisi Mihail Çaplıga, QHA muhabirine yaptığı açıklamada, Birleşmiş Milletler (BM) Genel Kurulu 3. Komitesi’nde ele alınan “Kırım Özerk Cumhuriyeti’nde İnsan Hakları Durumu” konulu sert kararın ayrıntılarını paylaştı. Rusya tarafından işgal edilen Kırım’da insan hakları ihlallerini anlatan belge, Aralık ayının sonunda Birleşmiş Milletler Genel Kurulu’nda ele alınacak. Söz konusu kararda, Rusya’nın Kırım’a girişini yasakladığı Kırım Tatar Milli Meclisi üyelerinin vatana dönüşünden bahsedildiği belirtildi.
 
Mihail Çaplıga, “Söz konusu karar, önceki kararlara göre daha somut. Belgenin 1,5 sayfası, Rusya Federasyonu’na yönelik belirli talep ve önerileri içeriyor. Belgede değinilen konular arasında, Kırım Tatar Milli Meclisi’nin aşırıcı örgüt olarak tanınması ve faaliyetleri yasaklanması ile ilgili kararın iptal edilmesi, eğitim ve dini kuruluşların haklarının kısıtlanması konuları yer alıyor. Bunun dışında belgede, Kırım Tatar halkının temsilcileri ve Kırım Tatar Milli Meclisi yönetiminin yarımadaya girişine izin verilmesinden söz edildi. Yani belgede, Rusya’dan Kırım Tatar Milli Meclisi temsilcilerinin vatana dönmesine izin vermesi istenildi” diye anlattı.
 
Rusya’nın fiilen aileyle görüşme hakkını ihlal ettiğini ifade eden Mihail Çaplıga, böylece Kırım Tatar Milli Meclisi Başkanı Refat Çubarov’a Kırım’daki yakınlarını ziyaret etmeyi yasakladığını belirtti.

Çaplıga, “Kararda, Rusya’ya yarımadada insanların kaybolması ve dövülmesine ilişkin detaylı soruşturma gerçekleştirme, suçluları bulma ve cezalandırma talepleri dile getirildi. Yargı organları konusunda BM, adil kararları vermeyen mahkemeler konusunda da inceleme talebinde bulundu” dedi.
 
Rusya’nın uluslararası kuruluşların hiçbir kararını yerine getirmeyeceği kanaatinde olduğunu paylaşan Çaplıga, bununla birlikte benzer kararların kabul edilmesinin, Ukrayna’nın batılı ortaklarıyla diplomatik oyunda iyi bir kanıt olduğunu belirtti.
 
Mihail Çaplıga, “Maalesef, bu kararlar öneri niteliğini taşıyor. Kararlar derhal yerine getirilmeyecek, çünkü yerine getirilmesini kontrol etme mekanizması yok. Bundan dolayı benzer kararlar, Ukraynalı ve yabancı diplomatların elinde olan ve Rusya’ya diplomatik baskı yapmak için kullanabileceği bir koz” diye paylaştı. 
 
Öte yandan Rusya’nın paralel sözde Kırım Tatar kuruluşlarını kurmaya ve Kırım Tatarlarının evlerinde yapılan aramalar aracılığıyla Kırım’ın köklü halkını korkutmaya çalıştığını söyleyen Mihail Çaplıga, “Uzun vadeli stratejik oyunlara hazır olmak gerekiyor ve uluslararası alanlarda dengeli politika sürdürerek planlı bir devlet olmak gerekiyor, ancak o zaman Ukrayna güzel sonuçlara ulaşacak” diye kaydetti. 

New York’ta 14 Kasım’da, Birleşmiş Milletler Genel Kurulu Üçüncü Komitesi’nin oturumu sırasında güncelleştirilmiş “Kırım Özerk Cumhuriyeti ve Sivastopol’de (Akyar) İnsan Hakları Durumu” ile ilgili karar tasarısı kabul edildi. Oylama sırasında 71 ülke “evet”, 25 ülke “hayır”, 77 ülke ise "çekimser" oyu kullandı. Güncelleştirilmiş karar tasarısı Ukrayna’ya, ona ait yarımadanın işgalden kurtarma konusunda verilen desteği güçlendirmeyi amaçlıyor. Ayrıca, karar tasarısında BM Adalet Divanı’nın Kırım Tatar Milli Meclisi yasağının kaldırılması konusundaki kararının yerine getirilmesi talep ediliyor ve Ukraince ile Kırım Tatar dillerinde eğitim verme ihtiyacı da vurgulanıyor.
 
Bunun dışında belgede Rusya tarafından işgal edilen Kırım’a uluslararası kuruluşların erişiminin sağlanması gerektiğine dikkat çekiliyor.
 
BM Genel Kurulu 3. Komitesi’nin kararına göre, BM, Rusya’nın işgal ettiği Kırım’da kendi yasaları, hukuk ve yönetimini yasa dışı olarak tesis etmesini kınıyor ve Rusya’nın Kırım’da işgalden önce yürürlükte olan yasalara saygı duyulması konusunda uluslararası hukuk çerçevesindeki yükümlülüklerine uymasını talep ediyor.
 
Ayrıca belgede, Rusya’ya Kırım’da Kırım Tatarca ve Ukraince eğitimin sağlanması çağrısı yapıldı.

QHA