KİEV(QHA) -

Kırım Tatar milli liderleri Anayasa değişikliklerinin eylül ayında hazır olacağını dile getirseler de Natalya Belitser söz konusu sürecin uzun ve en zor kısmının çalışma grubunun üyeleri arasında anlaşmaya varmak olacağı kanaatinde.

Hayat Radyosu'nun canlı yayınına katılan Natalya Belitser, “Sürecin ne kadar ağır ilerlediğini bildiğim için benim tahminlerim biraz karamsar. Ancak ilerlemelerin kaydedildiğine dikkat çekmem de gerekiyor. Umarım tasarı eylül ayında sunulur ve en önemlisi komisyon üyeleri tarafından oylanır. Çünkü söz konusu komisyon çok farklı, neredeyse zıt görüşlü insanlardan oluşuyor. Ne yazık ki bazı insanlar ilgili alandaki temel bilgilere dayanarak ya da dünyadaki örnekleri inceleyerek bir tutum oluşturmak yerine, sadece ideolojik nedenlere dayanarak kendi tutumlarını savunuyorlar. Söz konusu yaklaşım uzman yaklaşımından çok uzak. Maalesef, bu sürecin hızlı ve acısız geçeceğine işaret eden nedenler yok.” diye kaydetti.

Konuşmasında Kırım Tatarlarına yerli halk statüsünün verilmesi ile ilgili yasa tasarısını hatırlatan uzman, “Anayasada, Ukrayna’da yerli halkların var olduğunu kabul eden üç madde bulunuyor, ancak isimleri belirtilmiyor. Söz konusu yasaların kabul edilmesi gerektiğini kaydeden Ukrayna Parlamentosu’nun  20 Mart 2014 tarihli kararnamesi mevcut. İlgili kararnamede ise Kırım Tatarları yerli halk, Kırım Tatar Milli Meclisi ve Kurultayı ise temsil ve yürütme organları olarak kabul ediliyorlar.” diye anlattı.

Anayasa değişikliklerin onaylanması için milletvekillerinin desteğinin ne şekilde kazanılması gerektiğini anlatan Belitser, “Bana göre, ilk önce milletvekilleri arasında aktif şekilde bilgilendirme faaliyetleri yürütülmeli. Maalesef, milletvekillerinin kararı oylamasını sadece parti çıkarları etkilemeyecek, aynı anda onlar için çok anlaşılmayan ve ilgilerini çekmeyen bu konuda bilgi eksikliği etkileyecek. Söz konusu faaliyetleri etkili yürütmek için neler yapılabilir konusunda şimdilik bir fikrim yok. Parti grupları, parti liderleri ve yönetimi korkularının asılsız olduğu konusunda ikna edilebilir ve Ukrayna ulusal çıkarları düşünüyorlarsa söz konusu yasa ve Anayasa değişikliklerin devletin çıkarları ve güvenliğinin yararına olacağı ispat edilebilir.

Yerli halkların sorunlarının çözümü konusunda uluslararası örnekler veren uzman, Ukrayna’nın örnek olarak yakın zamanda kabul edilen Sami Sözleşmesini kullanabileceğini ifade etti.

Belitser, ”Yakın zamanda Sami Sözleşmesi imzalanmıştı, bu belge üç kuzey ülkenin topraklarında yaşayan yerli halk Samileri korumak için hazırlandı. Sözleşmenin metninde, Samilerin devlet sınırlarıyla bölünmüş ayrılmaz tek yerli halk olduğu kaydediliyor. Ayrıca haklarını koruma yolları, yerli halkların kurumlarının geliştirilmesi, yerli halkın öz yönetim organlarının uluslararası arenada teşvik edilmesinden bahsediliyor. Ukrayna bu sözleşmeden birçok açıdan yararlanabilir” diye kaydetti.

Bilindiği gibi Anayasa Komisyonu, Mayıs ayında düzenlediği toplantıda, Kırım Tatar halkının kendi kaderini tayin etme hakkı ile ilgili “Kırım Özerk Cumhuriyeti” adlı 10. bölümde yapılacak değişiklik ve eklemeleri hazırlayacak çalışma grubunu oluşturmuştu. Grup, Kırım Tatar Milli Meclisi temsilcileri, siyasetçiler ve uluslararası hukuk ve demokrasi konusundaki uzmanlardan oluşuyor.

QHA