KİEV (QHA) -

Ukrayna Dışişleri Bakanlığı, 15 Ağustos tarihinde Rusya Dışişleri Bakanlığı’na Rusya tarafından işgal edilen Kırım’da Ukrayna vatandaşı Gennadiy Limeşko’nun tutuklanması ile ilgili protesto notası gönderdi.
 
QHA muhabirine yaptığı açıklamada Rusya Federal Güvenlik Servisi’nin (FSB) dün, 15 Ağustos tarihinde Rusya tarafından işgal edilen Kırım’da Ukrayna vatandaşı Gennadiy Limeşko’yu güya sabotaj hazırlamakla suçlayarak gözaltına alınmasını yorumlayan Ukrayna Dışişleri Bakanlığı Sözcüsü Maryana Betsa, “Tutuklamanın sebeplerini, koşullarını, vatandaşımızın neyle suçlandığını öğrenmek için Rusya Dışişleri Bakanlığı’na nota gönderdik” diye kaydetti.

Rus kolluk kuvvetleri tarafından Ukrayna vatandaşlarına yönelik provokasyon sayısının arttığını ifade eden Maryana Betsa, işgal edilen Kırım’a veya Rusya’ya ziyaret düzenleyen Ukrayna vatandaşlarının, Kırım’ın Rusya tarafından işgal edildiğini, Rusya’nın Ukrayna’ya karşı ilan edilmemiş bir savaş sürdürdüğünü ve uluslararası düzeyde işgalci olarak kabul edildiğinin bilincine varmaları gerektiğini belirtti. Betsa, geçen yıl Ukrayna Dışişleri Bakanlığı’nın Ukraynalılara, bu tür provokasyonların kurbanı olmamak için Rusya’ya ziyaretlerden kaçınmalarını resmi düzeyde önerdiğini hatırlattı. 
 
Betsa açıklamasına, “Hem Kırım’da hem Rusya Federasyonu’nda işgalci yönetimin iktidarda olduğu ve orada her gün baskı ve takibatların sürdüğü dikkate alınmalı. Tabii ki her zaman seyahatlerde dikkatli olunmasını öneriyoruz. Dışişleri Bakanlığı olarak vatandaşlarımızın oraya (Rusya ve işgal edilen Kırım) gitmelerini yasaklayamıyoruz ama yarımadada mevcut insan hakları ihlalleri durumunu dikkate alarak seyahat sırasında her zaman ihtiyatlı olmaları önerisinden bulunuyoruz” diye devam etti.
 
Kırım’ın işgal edilen bölge olduğundan dolayı Ukrayna’nın yarımadada Ukrayna vatandaşlarına neler olduğunu hızlı şekilde öğrenme imkanının olmadığını dile getiren Maryana Betsa, Ukrayna yönetim organlarının işgal edilen Kırım’da vatandaşlarını savunma olanağının yarımadada hiçbir Ukrayna devlet organı olmaması başta olmak üzere objektif nedenlerden dolayı çok sınırlı olduğunu vurguladı. 

Maryana Betsa, “Yarımadanın Ukrayna’nın işgal edilen bölgesi olduğu dikkate alınarak maalesef, Kırım’da bilgileri oldukça hızlı şekilde öğrenmemizi sağlayacak imkanlarımız yok. Orada konsolosluk temsilciliklerimiz de yok. Maalesef, oradaki vatandaşlarımızı koruma imkanlarımız çok sınırlı. Bundan dolayı sadece Rusya Dışişleri Bakanlığı üzerinden hareket ediyoruz, her seferinde onlara ilgili notalar gönderiyoruz, vatandaşlarımıza karşı takibatın durdurulması, işgal edilen Kırım’da yasa dışı olarak tutuklananların serbest bırakılması çağrılarında bulunuyoruz. Rusya uluslararası normları görmezden geldiğinden dolayı her zaman hızlı sonuçlara ulaşılmamasına rağmen çalışmalarımız her gün devam ediyor. Burada, Ruslan Zeytullayev başta olmak üzere yasa dışı olarak tutuklanan ve mahkum edilen Kırım Tatarları ile ilgili durum örnek gösterilebilir” dedi.
 
Rusya’nın işgal ettiği Kırım’da uluslararası normlara göre işgalci devlet olarak üzerindeki insan hakları yükümlülüklerini görmezden gelmediğini hatırlatan Ukrayna Dışişleri Bakanlığı Temsilcisi, Rusya’nın karşı koyması yüzünden işgal edilen Kırım’da, insan hakları ihlallerini gözlemleyebilecek ve ihlallere hızlı şekilde tepki gösterilmesini sağlayacak uluslararası kuruluşların gözlem misyonlarının faaliyet göstermediğini belirtti. Günümüzde Ukrayna Dışişleri Bakanlığı, birçok bilgiyi insan hakları savunucularından veya Kırım’daki durumu uzaktan takip eden uluslararası kuruluşlarından öğreniyor.
 
Maryana Betsa, “Bu bölge, Rusya Federasyonu tarafından işgal edilen Ukrayna toprağı olarak kabul edildi ve uluslararası insani hukuka göre işgalci devlet insan haklarının sağlanmasından sorumlu. Rusy'nın işgal ettiği bölgede bile insan haklarını sağlaması gerekiyor. Bunun dışında hatırlayacağınız üzere geçen yılın Aralık ayında Birleşmiş Milletler (BM) Güvenlik Konseyi Rusya’ya tüm baskılara son vermesi ve gözlemci misyonların erişimini sağlaması talebini içeren Kırım’da ve Sivastopol’de insan hakları alanındaki durum ile ilgili kararı kabul etti. Uluslararası ortaklarımıza düzenli olarak yaptığımız çağrılarda yarımadadaki insan hakları ihlallerini kayda geçirecek ve neler olup bittiği ile ilgili bir görüş hazırlayacak bağımsız uluslararası gözlem misyonlarının faaliyet göstermesini talep ediyoruz. Çünkü biz, başlıca olarak insan hakları savunucularından, avukatlardan ya da işgal edilen Kırım’daki durumu uzaktan gözlemleyen uluslararası kuruluşlardan edindiğimiz bilgiyle sınırlı bir görüşe sahibiz. Rusya, yarımadada işlenen suçlar, cinayetler, işkence ve insan kaçırma olayları hakkında gerçeklerin ortaya çıkmasından korktuğundan dolayı uluslararası gözlem misyonlarının yarımadaya girmesine izin vermiyor” diye anlattı.
 
QHA muhabirinin, Rusya’dan 30 Haziran tarihinde idari sınırda gözaltına alınan FSB (Rusya Federal Güvenlik Servisi) görevlilerinin takas yapılmasına dair teklif gelip gelmediği ile ilgili sorusuna ve Kırım’daki sözde yeni Ukraynalı sabotajcıyı gözaltına alarak Rusya’nın olası değişim için esir toplaması ile ilgili tahminine cevaben Maryana Betsa, bu tür değişim konularının Ukrayna Dışişleri Bakanlığı’nın yetkisinde olmadığını aktardı.

Betsa, “Bu, Dışişleri Bakanlığı’nın yetkisinde değil, ama her durumda Dışişleri Bakanlığı diğer yetkili organlarla birlikte tutuklu Ukraynalıların serbest bırakılması için elinden geleni yapıyor. Bundan dolayı, bir zarar vermemek için olası değişim veya serbest bırakma ile ilgili soruları kasti olarak yanıtlamıyoruz, sorduğunuz soru diğer kurumların yetkisinde. Dışişleri Bakanlığı, kendi yetkisi çerçevesinde uluslararası topluma ve Rusya’ya vatandaşlarımızın haklarının sağlanması ile ilgili taleplerimizi iletmek için elinden gelen her şeyi yapıyor” diye kaydetti.
 
Daha önce Rusya Federal Güvenlik Servisi’nin (FSB), 15 Ağustos tarihinde Rusya tarafından işgal edilen Kırım’da güya Ukrayna Güvenlik Servisi’nin (SBU) “ajanını” gözaltına aldığı iddia edildi. Ardından Akmescit’in sözde Kiev Bölge Mahkemesi, gözaltına alınan Gennadiy Limeşko hakkında 2 ay tutukluluk kararı verdi. FSB, “Ukraynalı ajan” Limeşko’nun elektriklerin kesilmesi için Sudak-Novıy Svet elektrik hattında arıza çıkarmayı, Sudak-Tuvak (Rubaçye)-Aluşta bölgesinde orman kundaklamayı, Sudak-Novıy Svet karayolunun kapatılması için kayaların çökmesini sağlamayı, ayrıca Tuvak kasabası yakınında bir kamu tesisini kundaklamayı planladığını ileri sürdü.
 
FSB’nin Kırım’da “Ukraynalı ajan” Gennadiy Limeşko’nun tutuklandığı iddialarına cevaben açıklama yapan Ukrayna Güvenlik Servisi, “Rus gizli servislerinin, giderek işgalci yönetimden memnuniyetsizliğini bildiren yarımada nüfusunu korkutmak için böyle sahte (fake) haberlere ihtiyaç duyduğunu düşünüyoruz” diye kaydetti. SBU, ayrıca Kırım sakinlerinin yaşam kalitesi kötüleşirken FSB’nin, Kırım’daki sorunlarda Ukrayna’yı ve kolluk kuvvetlerini suçlayarak tekrar tekrar “alışılmış yöntemleri” kullandığını ifade etti.
 
Ukrayna Silahlı Kuvvetleri, Ukrayna vatandaşı Genadiy Limeşko’nun Ukrayna’da Kasım 2016 ile Mayıs 2017 arasında sözleşmeli askerlik yaptığını ve “görev uyuşmazlığı” nedeniyle sözleşmesinin feshedildiğini bildirdi.
 
Kırım’ın Rusya tarafından işgal edilmesinden sonra Rus kolluk kuvvetleri, birçok kez Ukrayna vatandaşlarını güya sabotaj hazırladığı gerekçesiyle tutukladı. Ancak işgalcilerin bu açıklamaları asılsız ve siyasi güdümlü olduğundan Ukrayna tarafından yalanlandı.

QHA