KİEV (QHA) -

Kırım’ın Rus İşgaline Direniş Günü vesilesiyle Ukrayna’nın 5. Kanalı’nda bugün, 26 Şubat saat 14.00’da “Kırım. Direnişin 3. Yılı” konulu televizyon maratonu başladı. Programa katılan misafirler, 2014 yılında Kırım’ın işgalini, işgalden sonra Kırım’da son 3 yıl meydana gelen olayları ele aldı. Bunun dışında programda Kırım’ı kimin, neden ve ne zaman işgal ettiği, Kırımlıların işgalcilere nasıl direndiğini, yarımadada durumun günümüzde nasıl olduğu ve benzer konulara değinildi.

Televizyon maratonu buradan izlenebilir.

18.30 – Ukrayna Enformasyon Politika Bakan Yardımcısı Emine Ceppar, Ukrayna’nın daha Avrupalı olması halinde Kırım’ın Ukrayna’nın kontrolü altına dönüp dönmeyeceğine ilişkin fikrini paylaştı.

- Günümüzde, Ukrayna’da daha fazla Avrupalı olması halinde Kırım’ın kendisi Ukrayna’ya döneceğine dair fikirlere yaygın rastlanıyor. Ama Kırım’da insanlara kiminle olmak istediklerini kimse sormadı. Kırım işgal edildi. Kırım sakinlerinin yüzde 100’ü Ukrayna’nın kontrolü altına dönmek isterse bile, bu sadece onların isteği üzerine gerçekleşmez.

18.15 – Ukrayna Parlamentosu Dışişleri Komitesi Başkanı Anna Gopko, Ukrayna’nın Kırım’ın yasadışı işgalinin kanıtlarını toplamaya devam etmesi gerektiğini belirterek “Mahkemelere ve yeni yaptırımların uygulanmasına devam etmek için uluslararası kanıtları toplamalıyız. Günümüzde Kırım’a gerçekleştirilen her sefer ya da Kırım’da limana giren her gemi cezalandırılmalı. Yarımadada gözlemci misyonların sayısını arttırmak için Rusya Federasyonu’na yönelik talepler sertleştirilmeli. Bunun dışında vatandaşlarla sistematik çalışmalar yapılmalı” dedi.

18.10 – Kırım Tatar Milli Meclisi Refat Çubarov, Kırım’ın Ukrayna’nın kontrolü altına, Kremlin’in beklediğinden daha erken döneceği kanaatinde olduğunu dile getirdi.

- Bunun Rusya için feci sonuçlara neden olacağını düşünüyorum. Onları Kırım’ı iade etmeye zorlamak için nasıl bir tehdit altında kalmaları gerekiyorsa biz bu tehdidi oluşturabiliriz.

17.40 –Kırım’da yeni tutuklamalar hakkında bilgi veren Euromaydan SOS sivil girişiminin organizatörü Aleksandr Matviyçuk, “Yeni bir eğilim görüyoruz, işgalciler aktivistlerin yanı sıra onları destekleyenlere de baskı yapıyor. Örneğin, geçtiğimiz günlerde Marlen Mustafayev tutuklandı bunun dışında, Mustafayev’in arama yapılan evinin önünde kendisine desteğini bildirmek için toplanmaktan korkmayan kişiler de tutuklandı” diye konuştu.

17.35 – Mustafa Abdülcemil Kırımoğlu, Kırım işgal altında kalmaya devam ettiği sürece baskıların devam edeceğini belirtti.

- Totaliter rejim, sadece korku üzerinde sürdürülebilir, bundan dolayı baskılar azalmayacak. Uluslararası kurumlarda bana, bize nasıl yardım edebileceklerini sorduklarında, bize sadece Kırım’ın işgaline son vererek yardım edebileceklerini söylüyorum.

17.20 –Kırım’da baskılara kimin uğrayabileceğini paylaşan KrımSOS teşkilatı Koordinatörü Tamila Taşeva, “Günümüzde Kırım’da ikamet eden herkes risk altındadır. İnsan kaçırma olayları analize edilirse işgalin ilk aylarında aktivistlerin kaçırıldığı, ama daha sonra sıradan vatandaşların da kaçırıldığı görülüyor. Siyasi tutuklulara bakılırsa onların arasındakilerin çoğu aktivist değil” şeklinde konuştu.

17.15 – Kırım Tatar halkının milli lideri, Ukrayna Cumhubaşkanı’nın Kırım Tatarlarından Sorumlu Yetkilisi, Ukrayna milletvekili Mustafa Abdülcemil Kırımoğlu, işgal edilen Kırım’da Kırım Tatarlarına karşı baskılar hakkında bilgi verdi.

- Kırım’da yarımadanın işgaline karşı çıkanlar takibata uğruyor. Neredeyse Kırım Tatarlarının tamamı işgali kabul etmedi. Dolayısıyla, Ukrayna’nın toprak bütünlüğünü savunan Kırım Tatar Milli Meclisi’ne karşı takibat başlatıldı. Bunun dışında işgalciler, Kırım Tatarlarına karşı onları Kırım’ın dışına itme taktiğini kullanıyor. Yeni sürgünün olacağından korkuyorduk. Günümüzde yaklaşık 20 bin Kırım Tatarı, korktuğu için Kırım’dan ayrıldı.

16.43 – Kırım Tatar Kaynak Merkezi Başkanı Eskender Bariyev, Rusya Federasyonu’nun gelişmiş bir bölgeye olarak Kırım’a ihtiyaç duymadığını, Avrupa ve Karadeniz bölgesi için tehdit unsuru bir muhrip olarak ihtiyaç duyduğunu ifade etti.

- İlk önce Ruslar Kırım’a devlet memurlarını, kolluk kuvvetlerini, FSB görevlilerini gönderiyor. Ondan sonra yarımadaya iş adamları geliyor, ama onlar da pek “temiz” değil, Kırım’da kendi teşkilatlarını oluşturmaya çalışıyorlar.

16.35 – Siyaset bilimci Yevgeniya Goryunova, son 3 yıl içinde Kırım’da dış ticaret hacminin 16 kat azaldığını bildirdi.

- Kuşkusuz, bazı alanlarda üretimin yüzde 20, yüzde 30 ve hatta yüzde 80 oranında azalması, Kırım’da ticaretin öldüğünü gösteriyor. Ayakta kalabilen şirketler ise günümüzde Ruslar tarafından alanın dışına itiliyor.

16.20 – Siyaset bilimci, ideolog ve Free Crimea projesi kurucusu Taras Berezovets, Rusya Federasyonu’nun Kırım’da ekonominin birkaç önemli alanını yok ettiğini belirtti.

- Örneğin, tarım. Günümüzde yarımadada mısır, pirinç yetiştirilmiyor, hayvancılık da büyük oranda yok edildi, bunun nedenlerinden biri su yetersizliği. Öte yandan yarımadada asker sayısı da arttırılıyor.

15.45 – Ukrayna milletvekili Svetlana Zalişçuk, Kırım Serbest Ticari Bölgesi kararını hatırlattı.

- Serbest Ticaret Bölgesi, ilk önce Firtaş ve Ahmetov’un (Ukraynalı oligarklar) ticaret yapmasını sağlıyor. Öte yandan üniversite öğrencilerinin küçük mülkiyetlerini Ukrayna’nın ana kısmına taşımalarına izin verilmemesi ile ilgili birçok hikayeyi duyduk. Bu karar yarım yıldır Bakanlar Kurulu’nda ve üzerinde hiçbir değişiklik yapılmıyor.

15.40 – Ukrayna’nın ilk önce ülkenin ana kısmında Kırım ile ilgili stereotipleri çürütmesi ve bundan sonra yarımada sakinlerini nasıl etkileyebileceğini düşünmesi gerektiğini ifade eden gazeteci Pavel Kazarin, “Ukrayna’nın Kırım’daki durumu etkilemek için fazla seçeneğe sahip değil. Bunu, ülkenin ana kısmında yapmalıyız. Yarımada ile ilgili birçok stereotipimiz var. Örneğin birçok insan, Rus pasaportu karşılığında Kırımlıların Ukrayna pasaportlarına el konulduğunu düşünüyor” diye konuştu.

15.35 – Olga Skripnik Kırım sakinlerinin, Rusya pasaportu almak zorunda kalsa bile Ukrayna vatandaşı olarak kaldığını vurguladı.

- 2014 yılının Mart ayında milletvekillerinin, baskı altında Rusya vatandaşlığını kabul eden insanların Ukrayna vatandaşı olarak kaldığının belirtildiği yasayı kabul etmesini sağlayabildik.

15.30 – Kırım İnsan Hakları Yöneticisi Olga Skrıpnik, Kırım ile ilgili durumun, tüm dünyada insan haklarına tehdidin bir göstergesi olduğunu kaydetti.

- Bu örnek, yaşananların insan haklarına bir tehdit olduğunu gösteriyor. Masum insanlar 3 yıldır acı çekiyor. Onları ne Ukrayna ne de dünya toplumu savundu.

15.25 – Dünya toplumunun Kırım’ın işgaline hazır olmadığını ifade eden Dışişleri Meydanı Vakfı Başkanı Bogdan Yaremenko, “Dünya diplomasisi böyle eylemlere hazır değildi. Bundan dolayı onların tepkisi de gevşekti. Bu meselede kararlı tutumlarını ancak şimdi görebiliyoruz” dedi.
 
15. 20 – Gazeteci Pavel Kazarin, Kırım’ın yasa dışı işgali sırasında Rusya’nın eylemlerinin önceden planlanmış olduğunu kaydetti. Örneğin, işgalin ilk günlerde yarımadada tüm Ukrayna’nın televizyon kanallarının yayınının bloke edildiğini hatırlattı.

- Rus savaş makinesi, karşısına çıkan meseleleri derhal çözüyordu. Bu bağlamda Ukrayna, karşısına çıkan yarımadadaki sorunları çok uzun bir süre de çözebildi.

14.50 – Siyaset bilimci Yuliya Tişçenko, Kırım’ın görüşmeler aracılığıyla iade edilmesi gerektiği kanaatinde olduğunu paylaştı.

- Vatandaşlarımızın yüzde 80’i Kırım’ın Ukrayna olduğunu söylüyor. Ama Kırım’ın şiddet yöntemiyle geri alınması genel olarak vatandaşlar tarafından desteklenmiyor. Onlar, yarımadanın siyasi-diplomatik yolla kurtarılmasını istiyor.

14.40 – Kırım’da Euromeydan eylemlerinin koordinatörü Andrey Şçekun, sıradan vatandaşların Kırım’ın Rus işgaline karşı direnişininden bahsetti.

- İdari binalar işgal edildiği 27 Şubat 2014 tarihinde herkes panik içindeydi. Biz, yaklaşık 200 gazetecinin katıldığı eylemler düzenlemeye başladık. Bu bir enformasyon taarruzuydu. Rusya bizim güya mutlu olduğumuzu göstermeye çalışırken, biz korktuğumuzu göstermek istedik. 8 Mart tarihinde Grigorenko Anıtı önünde eylem yaptık, ardından ünlü Ukraynalı yazar Taras Şevçenko’nun doğum günü 9 Mart’ta büyük bir miting düzenledik. İnsanlar yolları bile kapatmak istemişti. Bu tarihe kadar ben dahil birkaç aktivistimiz kaçırılmıştı.

14.20 – Ukrayna Silahlı Kuvvetleri Genelkurmay Sözcüsü Vladislav Seleznev, Rusya Federasyonu’nun Ukrayna’nın düşmanı olarak ele alınmadığını belirtti.

- Ülkenin doğusunda çok sayıda askerimiz yoktu. Kırım’da ise her zamanki askeri üsler vardı (yenileri yapılmamıştı). 2014 yılının Şubat-Mart aylarında meydana gelen olaylar öncesinde yarımadada terörle mücadele tatbikatı düzenlenmişti. Yani algoritma işlenmişti ama başka emirler verildiğinden dolayı bunu gerçekleştiremedik.

Ukrayna’da bugün, 26 Şubat tarihinde Kırım’ın Rus İşgaline Direniş Günü kaydediliyor. Bu vesilesiyle Ukrayna’da ve dünyanın farklı ülkelerinde çeşitli etkinlikler düzenleniyor.

QHA