BRÜKSEL (QHA) 11 TEMMUZ 2018 -

Belçika'nın başkenti Brüksel bugün ve yarın NATO liderler zirvesine ev sahipliği yapacak. Zirveye 40 ülkenin devlet başkanlarının katılması bekleniyor. Zirve öncesinde ABD-AB geriliminin zirveye yansıma ihtimali endişe yaratırken, Trump'ın bir kez daha müttefefik ülkelerin savunma harcamalarını gündeme getirmesi bekleniyor. Zirvede Cumhurbaşkanı Erdoğan'ın yanı sıra Milli Savunma Bakanı Hulusi Akar ve Hazine ve Maliye Bakanı Berat Albayrak da yer alacak.

Son yılların en kritik NATO zirvesi bugün Brüksel'de ittifakın yeni yapılan milyar dolarlık merkez karargahında toplanıyor.

Zirveye 40 ülkenin devlet başkanları katılıyor. Bu 40 ülkenin içerisinde Finlandiya ve Afganistan gibi ittifakın içinde olmayan NATO ortakları da bulunuyor.

Cumhurbaşkanı Erdoğan'ın da katıldığı zirvede, Milli Savunma Bakanı Hulusi Akar ile Hazine ve Maliye Bakanı Berat Albayrak gibi isimler de yer alıyor. Erdoğan ve bakanları taşıyan uçak sabah erken saatlerde Ankara Esenboğa Havaalanı'ndan hareket ederek Brüksel'e doğru yola çıktı.

Cumhurbaşkanı Erdoğan'ın zirve sırasında birçok liderle ikili görüşme yapması da bekleniyor. Erdoğan'ın ikili görüşme yapacağı isimlerden biri de ABD Başkanı Donald Trump olacak.

NATO bünyesinde düzenlenen zirve öncesinde hazırlıklar tamamlanırken, dünyanın dört bir yanından gelen çok sayıda basın mensubu için NATO içinde bir medya merkezi oluşturuldu. Akreditasyon sistemi ile zirveyi takip eden gazeteciler için oluşturulan medya merkezinde çok sayıda gazeteci zirveyi takip ediyor. Yarın da devam edecek "NATO Devlet ve Hükümet Başkanları Toplantısı" ilk kez NATO'nun yeni karargah binasında yapılıyor.

TRUMP'A SOĞUK KARŞILAMA

NATO Zirvesi için Brüksel'e gelen ABD Başkanı Donald Trump'ı, Belçika Başbakanı Charles Michel yerine ABD'li büyükelçi karşıladı.

ABD Başkanı Donald Trump, NATO Zirvesi için geldiği Brüksel'de soğuk bir karşılama ile karşılaştı. Belçika Başbakanı Charles Michel karşılamaya gitmezken, kırmızı halı da yoktu. Başkan Trump'ı ABD'li büyükelçiler karşıladı. Diplomatik kaynaklar geçen yıl Trump'ın Brüksel karşılaması ile bu seneki karşılama arasında büyük farklar olmasını, diplomatik ilişkilerdeki soğukluğa bağlıyor.

NATO üyeleri içinde özellikle Almanya'yı hedef alan Trump, bu ülkenin savunma katkılarındaki eksiklikleri gidererek NATO'daki liderlik rolünü göstermesi gerektiğini belirtmişti.

TRUMP'A GÖNDERME: HESABI ABD ÖDEDİ

Jens Stoltenberg, Trump ile yaptığı kahvaltı sorulduğunda "Çok sağlıklı bir kahvaltı ettik, portakal suyu, tost - hepsini de ABD ödedi" diyerek mizahi bir dille ABD Başkanı Donald Trump'a atıfta bulundu.

NATO Genel Sektreteri Stoltenberg, "İki dünya savaşı ve soğuk savaş gösterdi ki, ABD ve Avrupa için ayrı olmaktansa birlikte olmamız daha iyi" diyerek NATO üyelerinin bir arada kalmasının önemine vurgu yaptı.

"PUTİN KONUSUNDA ENDİŞELENMEYE GEREK YOK"

Stoltenberg, Rusya'ya ilişkin soruları, "İnsanların Vladimir Putin konusunda endişelenmesine gerek yok. Soğuk Savaş'ın en kötü zamanlarında bile Rusya ile işleyen bir iletişimimiz oldu. İnsanların Vladimir Putin konusunda endişelenmesine gerek yok. Evet bazı agresif hamleleri oldu. Fakat konuşmayı bırakmak yanlış, gerilimi azaltmak için Rusya ile iletişimde olmaya devam etmek zorundayız. Yanlış hesaplar ve kazalardan kaçınmak için - çünkü bugün geçmişe göre çok daha fazla tatbikat ve askeri egzersiz oluyor - iletişimin çok daha güçlü olması lazım." diyerek yanıtladı.

ZİRVE ÖNCESİ ÜZERİNDE ANLAŞILAN 5 KONU

Trump'ın gündeminde NATO üyesi ülkelerin savunma harcamaları olsa da NATO diplomatlarının zirve öncesinde bazı konularda anlaşmaya vardıkları ve zirve sonrasında bunların açıklanacağı ifade edildi.

CNN'de yer alan habere göre, NATO zirvesi öncesinde anlaşmaya varılan 5 madde şu şekilde:

- NATO'nun herhangi bir çatışmaya daha hızlı bir şekilde asker sevk edebilme kapasitesini ve hazırlığını arttıracak adımlar atılması

- Irak'taki eğitim ve yardım görevinde NATO rolünün artırılması

- Siber güvenlik kapasitesinin arttırılması

- Biri ABD, biri Almanya'da iki yeni NATO komutanlığının ilan edilmesi

- Harcamaları arttırma sözüne bağlılık

MÜTTEFİKLER NEDEN ENDİŞELİ?

Zirve öncesi Trump'ın ısrarla dile getirdiği talepler ve ittifaka bakış açısı, zirvede G7 zirvesinde benzer bir gerilim yaşanması endişesi yaratıyor.

BBC'ye göre bazı müttefik ülkeler, Trump'ın bu tutumunun ittifakın moralini bozacağı ve Putin'in 'ajandasını ilerletmesinden' endişe ediyor.

Ancak ABD'li bir yetkiliye göre, Trump zirvede bir NATO üyesine yapılan saldırının tüm ittifaka yapılmış olarak değerlendirileceğini öngören 5. maddeye yönelik ABD desteğinin altını çizecek.

TRUMP'IN GÜNDEMİ 'SAVUNMA HARCAMALARI'

Brüksel'deki kritik zirveye damga vurması muhtemel isimlerden biri hiç şüphesiz ABD Başkanı Donald Trump. Geçtiğimiz ay Kanada'da yapılan G7 zirvesinde AB liderleriyle arasında soğuk rüzgarlar esen Trump, NATO zirvesi için yola çıkmadan önce de zirveyle ilgili tutumuna dair sinyaller verdi.

Trump sosyal medya üzerinden yaptığı paylaşımda, "Bizim kendilerini savunmamızın beklendiği bazı NATO ülkeleri sadece yüzde 2'lik taahhütlerini yerine getirmemekle kalmıyor, aynı zamanda yıllardır yapmadıkları ödemeleri ihmal ediyorlar. ABD'ye geri ödeme yapacakları mı?" ifadelerine yer verdi.

Trump, göreve geldikten sonra yaptığı açıklamada, savunma harcamalarını NATO taahhütleri çerçevesinde gayrisafi yurt içi hasılanın (GSYİH) yüzde 2’si seviyesine çıkarmayan ülkelere, "Taahhütlerini yerine getirmeyenler var. Onlarla ilgilenilecek." uyarısında bulunmuştu.

QHA