KİEV (QHA) -

Tavriya Milli Üniversitesi (TMÜ) Rektörü Vladimir Kazarin; Filoloji Profesörü, Rus edebiyatı araştırmacısı ve 300'e yakın yayının yazarı. Ekim 2015’te bu bilim insanı Akmescit’teki Kırım Federal Üniversitesi'ni (2014’ten önce Tavriya Milli Üniversitesi) terk etmek ve Kırım’dan Kiev’e taşınmak zorunda kaldı.

Kırım’ın işgalinden sonra Tavriya Milli Üniversitesi’nde birçok olumsuz değişiklik yapıldı. 2014 yılında yönetim değiştikten sonra, Tavriya Üniversitesi bazında şimdi bile Rusya’nın bazı bölgelerinde tanınmayan Kırım Federal Üniversitesi’ne bağlı Tavriya Akademisi açıldı.

2016 yılında Vladimir Kazarin, Tavriya Milli Üniversitesi’ni Kiev’de yeniden oluşturmayı ve üniversiteye 950 civarında öğrenciyi kabul etmeyi başardı.

QHA’ya verdiği demeöte Vladimir Kazarin, 2017’deki üniversiteye giriş kampanyası, işgal edilen Kırım’daki eğitim durumu ve Kırımlı öğrencilerin durumu hakkında bilgi verdi.

 

-Sayın Kazarin, iyi oluşturulmuş üniversite giriş kampanyası sayesinde bu sene siz iki bine yakın öğrencinin üniversiteye kayıt olmasını öngörüyordunuz. Kaç kişi bu yıl üniversitenizde okumaya hak kazandı?

-Geçen sene üniversitemizde kayıt olan 220 kişi ile birlikte Eylül ayında 600 kişi okumaya başladı, yeni yıl zamanına gelindiğinde toplam 950’e yakın öğrencimiz oldu. Öğrenci sayımız sürekli büyüyor.

Bu sene üniversitemize 5 bin 500’e yakın öğrenci başvuru yaptı. Sadece bir senedir çalıştığımızı göz önünde bulundurursak, sonuçlarımız hiç de kötü değil.

Geçen sene biz birinci sınıf için 220 kişi almıştık. Bir sene sonra 5 bin civarında kişi başvuru yapıyor ve sonuçlara bakılırsa 1200’e yakın öğrenci üniversitede okumaya başlayacak. Bugün biz 920 kişinin kaydını aldık, kayıt süreci devam ediyor.

Üniversite başvuru kampanyasından önce kurumumuzda 3 bine yakın öğrenci kayıtlıydı. Onlara 530-540 üniversite öğretmeni ve çalışanı  ders veriyordu. Şimdi ise bu rakama bin 200 yeni öğrenciyi eklersek, beş binden fazla öğrenciye sahip oluyoruz. Bana göre bir yıl için bu sayı hiç de fena sayılmaz.

-Ukrayna Milli Eğitim Bakanlığı, Kırım’dan gelen öğrencileri alan üniversitelere öğrencilerin kayıtlarını yıl başına kadar kabul etmeleri için izin vermişti. Bu size avantaj sağlıyor mu?

-Ukrayna Milli Eğitim Bakanlığı’na ve özellikle bize çok yardımcı olan Milli Eğitim Bakanı Liliya Grineviç’e minnettarız. Kırım’da gelen öğrencilerin geçişlerini tüm yıl boyunca kabul etmemize izin verildi.

Şu an ikinci, üçüncü, dördüncü sınıfa ve yüksek lisansa geçmek isteyenlerin sayısı arttı. Bu durum iki sebebe bağlı. Vizesiz rejim Kırımlıları Ukrayna üniversitelerinee başvurmaya sevk etti. Bizim kuşak dünyayı gördü, onun iyi ve kötü taraflarını biliyoruz, bu yüzden gençler de her şeyi kendileri görmeli. Bu sebeple Kırımlılar, Ukraynalı öğrenciler olmak için buraya gelmeye başladı. Çünkü onlar Kırım'da hiçbir yere çıkamadıkları kapalı kutudalar. Hiçbir büyükelçilik vize vermediği için onlar için staj veya öğrenci değişim programıyla yurt dışına çıkmak imkansız oldu.

Onlar medeni dünyanın bir parçası olmak istiyorlar, ayrıca bu demek ki burada onlar beyinlerini tamamen Rus propagandasının tesirinden arındırmak istiyorlar.

İkinci sebep, Kırım’da yüksek eğitimin durumu hayli kötü. Örneğin, Kırım Federal Üniversitesi isimli 'canavarı' ele alalım. Bu sözde üniversite ocak 2015’te oluşturuldu ve Ukrayna’dan çalınan yedi üniversiteyi ‘yuttu’. Ona tıp, inşaat ve tarım üniversiteleri, beş akademik bilim merkezi, ayıca Kırım’ın Arkeoloji, Meteoroloji ve Doğu Bilimleri Enstitüleri dahil edildi. Hepsini bir araya topladılar. Toplamadan önce bu kurumlarda 76 bin öğrenci, öğretmen ve başka çalışan kayıtlıydı, bugün ise bu 'canavarda' 28 bin kişi kaldı, yani 48 bin kişi kaybedildi.

2014-2015 yılları arasında Kırım’da Ukrayna’ya 15 binden fazla öğrenci çıkış yaptı. Ayrıca öğretmenler de çeşitli Ukrayna üniversitelerinde ders vermek üzere Kırım’dan Ukrayna'ya veya yurtdışına taşındı. İlk önce aktif olanlar gitti, bunların yüzde 30’u enerjik, yaratıcı, eğitimli insanlardı. Şimdi ise riski sevmeyen ancak hayat zorladığı için mecbur kalan Kırım’ın diğer sakinleri de kaçmayı düşünüyor."Eğitim almak istiyorsan kalk taşın, yoksa Rusya hariç ki bu da şüphe altında, hiçbir yerde tanınmayan bir diploma sahibi olacaksın." diye düşünüyorlar.

Tüm bunlar mali gelirlerin düşmesine sebep oldu, bundan dolayı durumu kurtarmak için onlar bu sene paralı eğitim öngörerek uçuk fiyatlar uygulamaya başladı, 230-240 bin ruble (4 bin dolar). Çoğu Kırım sakini için bu rakam çok yüksek.

-Rusya’da Kırımlılar için kota kaldırıldı, bu seneden itibaren onlar da genel devlet sınavına girecekler. Sizce bu faktör Kırımlıların Ukrayna üniversitelerine ilgisini arttırmış olabilir mi?

-Bir dizi faktör var, bu da onlardan biri. Kırımlılar geçekten Rusya’nın genel devlet sınavına girmekten muaftı ve sadece mülakat sonucunda üniversitelere girebiliyorlardı. Rusya çeşitli üniversitelerinde 12 bin Kırımlı öğrenci için kota ayırmıştı. Örneğin Novorosiysk veya Habarovsk’ta okumak istiyorsan onlar senin uçak biletini ve yurt masraflarını ödüyorlar. Ancak bu bile bir sonuç vermedi. En iyi durumda bile Kırım’da mezun olan 14 bin öğrencilerden 300-400 kişi bunlara kanacaktı. Diğerler ise oraya gitmek istemeyecekti, Ukrayna’daki çeşitli üniversitelere veya yurtdışına gitmek istiyorlardı. Çok sayıda Kırımlı genç eğitim için Batı’ya gitti.

Şu an Ukrayna, Kırımlılara okumak için çok iyi şartlar sunuyor. Bence bu konuda biz git gide daha üst seviyelere çıkacağız.

 

-“Kırım - Ukrayna” eğitim merkezleri üzerinden size çok Kırımlı genç başvuruyor mu?

-“Donbas-Ukrayna” ve “Kırım-Ukrayna” merkezleri işgal edilen topraklardaki mezunlar için kolaylaştırılmış sisteme göre çalışıyorlar.

Daha önceki sistemde Kırım’da yaşayanların çocuklarının üniversiteye kabul edilmelerinie engel olan (örneğin okul mezununu Rus lise diploması sahibi olduğu için kabul etmek istemiyorlardı) bazı sorunlar vardı. Kırım’daki okullarda bir çocuk başka hangi diplomayı alabilir ki? Çocuklar nerede okuyacaklarını seçemiyorlar, zorunlu olarak bu diplomayı alıyorlar. Onların suçu yok ki. Bu durumda biz gençlerden hıncımızı çıkarmış oluyoruz.

2014 yılında gençlerin yasa dışı referanduma katılmadığını unutmamalıyız. Ancak biz onları yetişkinlerin yaptıkları yüzünden cezalandırıyoruz.

Onlar bu ülkenin vatandaşları, bu ülkede okumak ve yaşamak istiyorlar. Ama pasaportları Rusya pasaportu. Ruslar Kırım’ı işgal ettikten sonra otomatik olarak 14 yaşından büyüklere Rus pasaportları vermeye başladı.

Onlar zorla Rus vatandaşı oldular ya da Putin’in dediği gibi ‘Kırım kendi limanına yanaştı’. Söylemlerin aksine onlar kendi seçimleriyle bu limana gelmediler ve orada hapiste gibiler.

Bu nedenle biz Milli Eğitim Bakanlığı'na giderek bunun doğru olmadığını ifade ettik. Bu çocukların suçu yoktu. Milli Eğitim Bakanlığı'na Kırımlılara Ukrayna üniversiteleri yolunu açmayı teklif ettik. Bundan sonra Kırımlı okul mezunlarına herhangi bir pasaportla üniversiteye başvuru yapmaya izin veren gerekli düzenlemeler yapıldı. Rus lise diplomasıyla başvuru yapabilirler, biz onların bilgilerini “eğitim beyannamesi” isimli bir belgeye aktarıyoruz.

Diyelim ki Ukraince dersi verilmeyen bir okulda eğitim aldın. Korkacak bir şey yok. Ukrayna’da üniversitelere bağlı okullar oluşturuldu. Söz konusu okullarda Kırımlı çocuklar Ukrayna eğitim sistemine göre uzaktan eğitim alabilirler. Yani çocuk Kırım’da öğrenme imkanı olmayan şeyleri buradan öğrenebilir. Daha sonra “Kırım-Ukrayna” eğitim merkezine başvuru yaparak Ukrayna dil ve edebiyatı derslerinden sınava girebilir. Bizim üniversiteden seçtiği bölümle ilgili dersten sınava girerek toplam olarak üç dersten sınav vermeleri gerekiyor. Uygulama bu şekilde.

İlk sene biz sevinçle üniversitemizde okumaya hak kazanan öğrencileri açıklamıştık. Bu bizim için olumsuz deneyim oldu. Bunu yapmamamız gerekiyordu.

-Öğrenciler sorunlar mı yaşadı?

-Evlerine FSB görevlileri gelmeye başladı. Ailelere neden çocukların böyle 'ilginç bir seçim' yaptığını, çocuğa ne biçim eğitim verdiklerini sormaya başladılar. Sonuçta tüm bu aileler baskı altına girdi, bazı çocuklar gözaltına alınmamak için evlerine geri dönmeye korktu .

Bu yüzden bu olumsuz deneyimden sonra öğrencilerin listelerinin şifreli olarak yayınlanmasına karar verildi. Şifreli gruplar oluşturuldu, oraya sadece kendi şifresini bilenler girebiliyor.

Ayrıca Kırımlıların başvurularının en kısa zamanda yapabilmeleri konusunda da kararlar alındı. Onların buraya taşınmalarına yardımcı oluyoruz. Ağustos ayının ortasında onları yurta yerleştirmemiz gerekiyor. Aslında onlar geliyor sınava giriyorlar, sınavı geçerlerse biz hemen onların üniversiteyi kazandıklarına ilişkin kararı yayınlıyoruz.

-Çoğu Kırımlı trenler iptal edildiği için yarımadadan Ukrayna'nın ana kısmına geçmenin çok pahalı olduğundan şikayetçi. Durum gerçekten böyle mi?

-Onlar otobüslerle yolculuk yapıyor, Kırım’da şu an benzin Moskova’dan daha pahalı. Dolayısıyla bilet fiyatları da pahalılaştı.

Ayrıca onlar için Ukrayna’da yaşamak da pahalı geliyor, çünkü Kırım’daki maaşlar çok düşük 8-11 bin ruble (100-130 dolar). Onların hayatlarını kolaylaştırmak için biz paralı eğitim için düşük fiyatlar tutuyoruz. Diğer üniversiteler bundan dolayı bize fiyatı düşürdüğümüz için kızıyor. Fiyatlarımız normalden iki kat düşük, bunu özellikle Kırımlılar için yapıyoruz.

 

-Kaç tane Kırımlı olmayan öğrenci sizde okuyor?

Üniversitemizde üç kategoride öğrenci mevcut: Kırımlı, Donbaslı öğrenciler ve Ukrayna’nın diğer bölgelerinden gelen öğrenciler.

 

-Donetsk üniversitelerinin çoğu biliyorsunuz Mariupol’e taşındı…

-Dnirpo, Sumı ve Vinitsa’ya taşınanlar var, ama çoğu Mariupol’de bulunuyor. Gençler ise bu kasabaya gitmeyi pek istemiyor. Bazı eğitim kurumlarında toplam olarak 400-500 öğrenci okuyor, bu demek ki her bölümde sadece 40-50 kişi var.

Çoğu Donbaslı öğrenci kütüphane, tiyatro, spor okulları imkanları ve büyükşehirde eğitim alabilmek için bize geliyorlar.

-Donbas’tan gelen kaç öğrenciniz var?

-Bu sene Donbas’tan iki yüze yakın öğrenci kayıt yaptı. Öğrenciler hala geçiş yapmaya devam ediyor.

 

-Şu anki öğrenciler daha çok hangi meslekleri tercih ediyor?

-Dünyanın biraz kafayı yediğini söyleyen analiz uzmanlarıyla hemfikirim. Bugün herkes hukukçu, ekonomist, bilgisayar uzmanı olmak istiyor, ancak temel bilimleri kimse iptal etmedi (fizik, matematik, kimya, biyoloji, tarih, kültüroloji). Ülkemiz bu mesleklere değer vermiyor. Devlet kendi aracılığıyla bu meslekler için belirli talep ve istihdam yaratamıyor. 

Böyle olmamalı, bu durumun çözülmesi gerekiyor.

İkinci olarak, ülkenin kapsamlı gelişimi uzmanlaşmaya yönelik de kapsamlı yaklaşımı gerektiriyor. Biz bu sorunu çözmeye çalışıyoruz. Öğrencilere diyoruz ki, temel meslekleri seçin, ikinci sınıfta biz size iki bölümde okuma fırsatı vereceğiz. Böylece siz hem tarihçi hem filolog veya aynı zamanda psikolog olabilirsiniz. Gençler, üniversiteyi 2-3 diplomayla bitirmeli. O zaman bu dünyada kendinizi daha kolay bulabilirsiniz, çünkü çeşitli mesleklerde çalışabilirsiniz.

QHA