Şimdi bu başlık nedir diyebilirsiniz. Benim gibi 5, 7 ve 10 yaşlarında çocukları ya da torunları olanlar bu başlığı hemen tanımışlardır. Maşa ve Koca Ayı, Rusların dünyaya hediye ettikleri bir çizgi filmin iki karakteri. Bu yazımda biraz Gülse Birsel gibi takılmaya çalışacağım. Maşa ve Koca Ayı yaklaşık 120 ülkede gösterilen Rus yapımı çizgi film. Youtube’da izlenme rekorları kırıyor. Recipe for Disasters adlı bölümü Youtube’da yaklaşık 1,93 milyar insan tarafından izlenmiş. Tüm aile olarak bu animasyon çizgi diziyi izliyoruz. Bir zamanlar Coulliou popülerdi. Yakında Maşa ve Koca ayı oyuncaklarını da görebiliriz. Rusya’da 2009’dan itibaren yayınlanan bu çizgi dizi, Türkiye’de 21 Kasım 2016’dan itibaren Planet Çocuk’ta yayınlanmaya başlanmış. İlginç bir tesadüf ki Türkiye Rusya arasındaki ilişkilerin yumuşamasının ardından yayına girmiş. Tabii bu noktada yumuşak güç ve kamu diplomasisi alanına da girebiliriz aslında. Şimdi diyeceksiniz ki çizgi dizinin uluslararası ilişkilerle de bağlantısı olur mu?  Bal gibi olur. Şimdi Gülse Birsel çizgimden ayrılmaya başlıyorum…

Her şeyden önce çizgi dizide Rus kültürüne ait birçok unsuru görmek mümkün. Müziklerinden tutun da yemeklerine, ünlü Rus lapası hatta buz hokeyine kadar Rus kültürü bu çizgi dizide çok iyi veriliyor. Bu ister istemez Rusya’ya karşı bir sempati oluşturuyor. Zaten kamu diplomasisinin en önemli ayağı kalpleri kazanmaktır. Kalpleri kazandıktan sonra bazen sert güce yani ordulara, silahlara, yaptırımlara gerek kalmaz. Türk TV dizileri de başta Ortadoğu olmak üzere Türk dış politikası açısından yumuşak güç aracı olmuştur. Aslında Türkiye nasıl son yıllarda yumuşak gücünü kullanmak konusunda çok büyük yol almış ise aynı şekilde Rusya’da yumuşak güç kullanmak konusunda epey başarılı olmuştur.

Rusya’nın Kırım’ı işgal etmesinin ardından Rus Devlet Başkanı’nın anketlerde beğenilme oranları yüzde 85’lere çıkmıştı. Moskova’da yayın yapan üç büyük Rus kanalı yaklaşık Rusya’daki izleyicilerin yüzde 80-90’ı tarafından izlenmekte ve bu kanalların yönetiminde bir şekilde Rus merkezi yönetiminin etkisi olduğu bilinmekte. Rusya’da TV başta olmak üzere medya kuruluşları kendi kendilerine sansür uygulamakta. Rusya’da TV’nin gücü o kadar belirgin ki yapılan bir araştırmada halkın yüzde 90’ının Kırım ile ilgili haberleri üç büyük Rus kanalından izlediği sonucuna varılmış. İnterneti kullanmalarına rağmen Rus gençlerinin yüzde 75’i Ukrayna’daki savaş ile ilgili haberleri, “hükümetin TV kanalları”ndan izlediklerini belirtmişler. Daha önce de belirtmiştim. Russian Today adlı İngilizce kanalı yanında Rusların Russian Today Documentary adlı bir İngilizce kanalı da bulunmakta. Türkiye’nin TRTWorld adlı kanalının yayına başlaması daha birkaç ay öncesine uzanmakta. Bu da gösteriyor ki Ruslar bu propaganda işini çok iyi yapıyorlar. Rusların bu yumuşak gücüne karşılık Avrupa Birliği başta olmak üzere Batılı güçler, Sovyetler zamanında nasıl Radio Free Europe / Radio Liberty adlı radyo kanalı varsa onun gibi yeni bir Rusça yayın yapan TV kanalının kurulması gerektiğini düşünüyorlar. (bkz. "Public opinion and propaganda in Russia")

Bunun dışında Rusya’nın yumuşak gücü olarak Rus Ortodoks Kilisesi de önemli rol oynamakta. Rus Ortodoks Kilisesi ile Rus devleti arasında senfonik ilişki Russky Mir yani Rus Dünyası olarak adlandırılmakta. Rus devleti politik ve kültürel anlamda gücünü yaymaya çalışırken Rus Ortodoks Kilisesi de Tanrı’nın amacının Kutsal Rusya’nın tekrar inşa edilmesi olduğunu devamlı vurgulamakta. Zaten Putin 2013’de Valdai Kulübü toplantısında yaptığı konuşmada Rusya’nın 21’nci yüzyılda Ortodoks gücü olacağının altını çizmişti. Rusya yumuşak gücü sayesinde Fransa’da LePen başta olmak üzere Batı ülkelerinde ve hatta Sovyet işgalini yaşamış Visegrad ülkeleri yani Çek Cumhuriyeti, Slovakya ve Macaristan’da kendine destek veren partiler ve politikacılar bulmakta. Macaristan’da aşırı sağ Jobbik Partisi ve Orban Yönetimi Rusya’ya karşı uygulanan yaptırımlara karşı olduklarını unutmamak gerekir.

Rusya yumuşak gücünü arttırmaya devam edecek gözüküyor. Birçok ülkenin Rusya’ya enerji bağımlığı bu gücü kullanmasında en önemli faktörlerden biri. Ayrıca Orta Asya ve Kafkasya’dan birçok göçmenin Rusya’ya çalışmak için gelmesi, Rusların eski Sovyetler Birliği cumhuriyetlerine yatırım yapmaya devam etmesi, birçok eski Sovyet halkı gençlerinin Rus müziği, TV ve filmlerini izlemesi ve Rus CD, DVD ve yazılımını kullanması Rusya’nın yumuşak gücünün arttıracağının göstergesidir.

Tüm bu sebeplerden dolayı, Kırım’ın geri kazanılması ancak yumuşak güç yolları ile yani kalplerin kazanılması ile mümkün gözükmektedir. Ukrayna’nın uydu üzerinden yayın yapan Ukraine Today İngilizce kanalının kapatılması aslında yumuşak güç konusunda Rusya’ya karşı yenilgi yaşandığının belirtisidir. Kırım Tatar TV’si ve QHA gibi medya unsurlarının Kırım Tatarlarının yumuşak güç unsurlarının en önemli parçaları olarak yayın hayatlarına devam etmeleri Sovyet zamanında olduğu gibi günümüzde de Kırım Tatarlarının Rus gücüne karşı durduğunun en önemli göstergesidir.

Son olarak, Masha ve Koca Ayı’nın en çok izlenen bölümünü Youtube’dan izlemeyi unutmayın. Üç yaşındaki Masha’yı siz de seveceksiniz: https://www.youtube.com/watch?v=KYniUCGPGLs

QHA

Yasal Uyarı