Başlıktaki bu ismi Kırım konusunda ileriki günlerde sık sık duymamız olası. Her iki isim Amerikan dış politikasına yön verecek önemli kişiler. Birincisi, Henry Kissinger. 93 yaşında olmasına rağmen hala dış politikada yalnız kurdu oynuyor. İkinci isim, Rex Tillerson. Amerika’nın olası yeni Dışişleri Bakanı. Bu iki kişinin Kırım’ın geleceği konusunda etkisi olacağının sinyallerini aşağıda bulabilirsiniz…

İki nokta önemli, Kissinger Donald Trump’a Kırım’ın Rusya’nın bir parçası olduğunu kabul etmesini önerdi. Tillerson ise Rusya’ya karşı uygulanan yaptırımları desteklemediğini açıkça ifade etti.

Amerikan seçimlerinden Donald Trump’ın zaferinden sonra gözler Amerikan dış politikasının ne olabileceği konusunda çevrildi. Bu konudaki en önemli gelişmelerden biri şüphesiz Amerikan ve dünya diplomasi alanında en önemli kişilerden Henry Kissinger’ın birkaç kez Trump Tower’a giderek yeni Amerikan Başkanı Donald Trump ile görüşmesiydi. Kissinger Soğuk Savaş döneminde Amerika’nın Realpolitik doktrinini uygulamıştır. Vietnam Savaşı’nın bitirilmesinde Kissinger’ın rolü büyüktür. Aynı şekilde Çin ile Amerika arasında yumuşamanın başlamasında ve Sovyetler Birliği ile SALT I gibi silahsızlanma görüşmelerinin yapılmasında ön planda Kissinger bulunmaktaydı. 

Bugün 93 yaşında olan Kissinger’ın Cumhuriyetçi başkanlar ile çalıştığını unutmamak gerekiyor. Donald Trump da Cumhuriyetçi bir başkan. Kissinger, Amerika ile Rusya arasında diyalog kurulmasını savunmakta. Rusya ile Amerika arasındaki yakınlaşma ve buzların erimesi için Rusya’ya karşı uygulanan yaptırımların kaldırılmasını buna karşılık Ukrayna’nın doğusundaki Rus askeri varlığının geri çekilmesini Kissinger önermektedir. Kissinger, Putin ile Trump arasında arabuluculuk rolü oynamayı düşünmektedir. “Yeni Soğuk Savaş”ın önlenmesi konusunda Kissinger öne çıkabilir. Bunun için en önemli şart, Kırım’ın Rusya toprağı olduğunun Amerika tarafından kabul edilmesidir. Buna karşılık Rusya’nın, Ukrayna’nın batısındaki askeri güçlerinin geri çekilmesi Rus tarafının vereceği taviz olacaktır. 
Kissinger uluslararası ilişkiler açısından tam bir realisttir. Ona göre dünya politikası için en önemli nokta Amerika ile Rusya arasında güç dengesinin sağlanmasıdır. İki güç arasında güç dengesinin sağlanması dünyaya istikrarın gelmesi anlamına gelecektir. Kissinger için vazgeçilmez olan uluslararası dengenin sağlanmasıdır.

Demokrasi, insan hakları, ülkelerin toprak bütünlüğü gibi kavramlar realistler için önemli değildir. Unutmamak gerekir ki Vietnam Savaşı’nı sonlandırmak için Amerika Kamboçya, Vietnam ve Laos üçgeninde halı bombardımanı yapmış ve Kuzey Vietnam’ın başkenti Hanoi’yi bombalamıştır. Bu bombalamalar gizlice yapılmıştır. Bunun stratejist düşüncesinin arkasında Kissinger vardı. 

Amerikan basınına göre Rusya Devlet Başkanı Putin ile Kissinger kişisel olarak birçok kez görüşmüşlerdir. Putin’in görüştüğü diğer Amerikalı kişilerden biri Steven Segal ile Trump’ın Dışişleri Bakanı olarak önerdiği dev Amerikan petrol şirketi ExxonMobil CEO’su Rex Tillerson. 

Rex Tillerson’un şirketinin başta Rusya olmak üzere eski Sovyet toprakları üzerindeki petrol ve doğal gaz gibi doğal kaynaklar ile yakından ilgilendiğine kimsenin şüphesi yok. Tillerson ilk kez Putin ile 1999 yılında daha Rusya Devlet Başkanı olmadan önce ilişkiye geçmiş biri. 2011 yılında Rusya devlet petrol şirketi Rosneft ile ExxonMobil Karadeniz ve Kuzey Kutbu’nda petrol ve doğal gaz araması konusunda işbirliği anlaşması imzalıyorlar. Bundan iki yıl sonra Putin, Tillerson’a Rusya’nın en yüksek madalyası olan “Dostluk Madalyası”nı takdim etmiştir. Tillerson Rusya’ya karşı uygulanan yaptırımlara karşı tavır almış görünüyor.  Çünkü Sibirya açıklarında denizde yapılan arama çalışmalarında 97 milyar dolarlık değerinde rezerve sahip arama alanına ExxonMobil yaptırımlar sonrası çalışma yapmamaktadır. Kimi kaynaklara göre, ExxonMobil’in Rusya’da aldığı işlerin toplam değeri 500 milyar dolara ulaşmaktadır. 2016 yılında Rusya’ya uygulanan yaptırımların ExxonMobil’e faturası tam 1 milyar dolar olmuştur. Tillerson’ın ise kişisel olarak şirkette sahip olduğu hisselerin toplam değeri 218 milyon dolardır. Emekli olunca alacağı para ise 70 milyon dolardır. Tillerson Dışişleri Bakanı olursa Kırım ve Ukrayna politikalarının nasıl olacağı konusunda yorum yapmaya gerek yok sanırım.

Kısaca, Kissinger ve Tillerson’un Trump’ın ekibinde olduğu bir dünyada Kırım’ın sonu iyi gözükmemektedir. Trump’ın bir gün yine bir tweet atarak Kırım’ın Rusya’nın parçası olduğunu kabul ediyoruz demesi uzak bir ihtimal değil. Trump’ın attığı tweetler yüzünden Amerika’da borsaya yatırım yapanları uyaran bir app piyasaya yakın zamanda sürüldü. Şaka değil, Trump attığı tweetler ile General Motors ve Toyota’nın hisseleri tepetaklak düşerek birkaç dakika içinde 4 milyar dolar eridi. Trump’ı bekleyip göreceğiz…

Alıntılar:

1-http://heavy.com/news/2016/12/rex-tillerson-exxon-mobil-ceo-donald-trump-secretary-of-state-wife-kids-who-is-bio-russia-putin-global-warming-age/

2-http://money.usnews.com/investing/articles/2016-12-12/exxonmobil-corporation-xom-ceo-rex-tillerson-has-ties-to-russia-putin

3-http://www.nytimes.com/2016/12/12/world/europe/rex-tillersons-company-exxon-has-billions-at-stake-over-russia-sanctions.html?_r=0

QHA

Yasal Uyarı