KİEV (QHA) -

Ukrayna Dışişleri Bakanlığı İkinci Avrupa Departmanı Müdür Vekili Vasıl Bodnar, Ukrayna’nın, Kırım’ın köklü halkının kültürel kimliğinin korunması amacıyla ülkede Kırım Tatarları için milli okulların kurulmasına yardımcı olunması gerektiğini ifade etti. 
 
QHA muhabirine konuşan Vasıl Bodnar, Ukrayna’nın kabul ettiği yeni eğitim yasasının 7. Maddesine göre, Ukrayna’nın köklü halkının okulda tüm dersleri ana dilinde öğrenme hakkı olduğunu, ama belgede, okulda 1. sınıftan son sınıfa kadar belirli bir dilin öğretilmesi kapsamının belirlenmesi gerektiğini söyledi. 
 
Bodnar, “Ulusal azınlıkların okul öncesi çağından 5. sınıfa kadar ana dilinde eğitim alma hakkı var, ardından eğitim Ukraince verilmeye başlıyor. Ayrıca yasanın 7. Maddesinin 4. Fıkrası bir veya birkaç dersin Avrupa dillerinde verilmesini öngörüyor. Bunun dışında söz konusu maddenin fıkralarından birinde, yerli halkların temel ve ortaöğretim döneminde ana dilinde eğitim görme hakkı olduğu kaydedilmiştir” diye anlattı. 
 
Bazı yabancı ortakların, Ukrayna’nın neden ulusal azınlıklar ve yerli halklar kavramlarını birbirinden ayırdığı sorusunu paylaşan Vasıl Bondar, “Bizim anlayışımızda yerli halk, kendi devleti olmayan halklar. Bundan dolayı Ukrayna’nın onlara yönelik Kırım’ın köklü halkının gelişimini destekleme ile ilgili yükümlülüğü var. Bu yüzden eğitim yasasının 7. Maddesinde, Kırım Tatarları için neler yapılması gerektiği belirtildi. Ama bu maddenin hayata geçirilmesi için ortaöğretim yasasına düzeltmeler getirilmeli ve derslerin Kırım Tatar dilinde verilmesi için ayrı programlar hazırlanmalı. Ukrayna, ülkede Kırım Tatarları için milli okulların kurulmasına yardımcı olmalı” diye kaydetti.
 
Bununla birlikte Kırım Tatarlarının milli okuldan mezun olduktan sonra Ukrayna’daki üniversitelere girmesi ve devlet kurumlarında iş bulabilmesi için Kırım’ın köklü halkının temsilcileri olan çocukların resmi dilde de eğitim görmesi gerektiğini ifade eden Bodnar, Kırım Tatarlarının Ukrayna toplumuna entegre olması gerektiğini belirtti. 

Ukrayna’nın kabul ettiği yeni eğitim yasası ile ilgili tartışmaları yorumlayan Bodnar, Ukrayna Dışişleri Bakanlığı yönetiminin yabancı heyet temsilcileri ile bir dizi görüşme gerçekleştirdiğini, görüşmelerde eğitim yasası ile ilgili tüm hassas konuların ele alındığını paylaştı.
 
Vasıl Bodnar, “Ukrayna’nın yeni eğitim yasasına karşı çıkan ülkeler ile bir dizi görüşme yaptık. Sonuçta, okuldaki çocuklara önce Ukraince sözlük kullanarak Romanca, ardından Romanca sözlük kullanarak Ukraince eğitim verebilmesi için Ukrayna’nın batı bölgelerindeki öğretmenlerin ek olarak yeniden mesleki eğitim göreceği ve mali destek alacağı kararına varıldı. Bizim anlayışta bu bir iki dilli eğitim sistemi gibi olacak” dedi.
 
Okulda tüm derslerin Ukraince öğrenilmesi ile ilgili korkuların asılsız olduğunu ifade eden Bodnar, “Bu yönde açıklamalar, politikacıların seçim öncesi manipülasyonu veya belirli bir takım sorunlarını çözmek için fırsat olabilir” diye kaydetti.
 
Bilindiği gibi 28 Eylül tarihinde Ukrayna’da “Eğitim Hakkında” başlıklı yasa yürürlüğe girdi. Söz konusu yasa, okullarda 12 yıllık eğitimi ve Ukraincenin rolünün artırılmasını öngörüyor. Yasa ile ilgili konuşan Ukrayna Parlamentosu Başkanı Andrey Parubiy, okullarda eğitimin resmi dilde verileceğini, ama bununla birlikte yasanın ulusal azınlıkların ana dilinde eğitim görmesini de sağlayacağını kaydetti.
 
Yasa tasarısı, 1 Eylül 2018 tarihine kadar eğitime başlayan ve günümüzde ulusal azınlıkların dilinde eğitim gören öğrenciler için 1 Eylül 2020 tarihine kadar bir geçiş döneminin uygulanmasını öngörüyor. 1 Eylül 2018 tarihinden itibaren okul öncesi ve ilk okul eğitimini çocuklar, paralel olarak resmi dili (Ukraince) öğrenerek ana dilinde görebilecek. 
 
Belgeye göre, 5. sınıftan itibaren ulusal azınlıkların çocukları resmi dilde eğitim almaya başlayacak, ana dillerini ise ayrı bir ders olarak görebilecekler. Ulusal azınlıkların dili Avrupa Birliği dilleri arasında yer alıyorsa, bir veya birkaç dersi ana dilinde öğrenmeye devam edebilecekler. 
 
Söz konusu yasa, Ukrayna’nın komşusu olan ülkelerde sert eleştirilere neden oldu. Yasanın ulusal azınlıkların haklarını ihlal ettiğini savunan Macaristan, Romanya, Yunanistan ve Bulgaristan’ın dışişleri bakanlıkları, Avrupa Güvenlik ve İşbirliği Teşkilatı’na (AGİT) Ukrayna’nın eğitim ile ilgili yeni yasasının ulusal azınlıkların haklarını etkilememesi gerektiği ile ilgili mektup göndermeyi planladıklarını duyurdu.
 
12 Ekim’de ilgili konu Avrupa Konseyi Parlamenter Meclisi’nde (AKPM) görüşüldü. İlgili karar için yapılan oylamada 82 milletvekili AKPM kararını destekledi, 11’inin karşı çıktı ve 17’si çekimser kaldı. AKPM, Ukrayna’dan, Ukrayna’nın daha önce yeni eğitim yasasını incelemek üzere başvurduğu Venedik Komisyonu’nun tüm tavsiyelerini mutlaka dikkate almasını talep etti.

QHA