KİEV(QHA) -

Ukrayna Eğitim Bakanı Liliya Grineviç, Ukrayna’da kabul edilen yeni eğitim yasasının 7. maddesi uyarınca Kırım Tatar dilinin özel statüye sahip olduğunu ifade etti.

QHA muhabirine konuşan Grineviç, “Kırım Tatarları için, biz, tüm okul derslerinin Kırım Tatarca okutulmasını planlamıştık. Kırım Tatarca dilinin öğrenilmesini destekleyecek başka bir ülkenin olmayacağını anlıyoruz. Ayrıca bizim için Kırım Tatarlarının güçlenmesi ve kendi dillerini öğrenme ve bazı okul derslerinin Kırım Tatarca görme arzusu da önemli. Bunun dışında öğretmenlerin eğitilmesi gerekli.” diye kaydetti.

Bazı Ukraynalı üniversitelerinin Kırım Tatar dili öğretmenlerini hazırlamaya başladığını dile getiren Bakan, “Kırım Tatar dili öğretmenlerini yetiştirmek için biz Türkiye’yle de iş birliği yapıyoruz. Önümüzde uzun bir yol var. Kırım Tatar dilinin geliştirilmesi ve korunması için ortak bir plan oluşturmalıyız.” şeklinde açıklama yaptı.

Bilindiği gibi 28 Eylül tarihinde, Ukrayna’da “Eğitim Hakkında” başlıklı yasa yürürlüğe girdi. Söz konusu yasa, okullarda 12 yıllık eğitimi ve Ukraincenin rolünün artırılmasını öngörüyor. Yasa ile ilgili konuşan Ukrayna Parlamentosu Başkanı Andrey Parubiy, okullarda eğitimin resmi dilde verileceğini, ama bununla birlikte yasanın ulusal azınlıkların ana dilinde eğitim görmesini de sağlayacağını kaydetti.

Söz konusu yasa, Ukrayna’nın komşusu olan ülkelerde sert eleştirilere neden oldu. Yasanın ulusal azınlıkların haklarını ihlal ettiğini savunan Macaristan, Romanya, Yunanistan ve Bulgaristan’ın dışişleri bakanlıkları, Avrupa Güvenlik ve İşbirliği Teşkilatı’na (AGİT) Ukrayna’nın eğitim ile ilgili yeni yasasının ulusal azınlıkların haklarını etkilememesi gerektiği ile ilgili mektup göndermeyi planladıklarını duyurdu. 

Öte yandan QHA muhabirine bahsi geçen yasayı yorumlayan Eğitim Reformları Resüsitasyon (Yeniden Canlandırma) Paketi uzmanı Natalya Şulga, yasanın Kırım Tatar halkının ana dilinde eğitim görme hakkını kısıtlamayacağını kaydetti. Yasada eğitimin Kırım Tatarca yapıldığı ek sınıfların, derslerin ve programların oluşturulmasının öngörüldüğünü belirten Şulga, Kırım Tatar sınıflarının mezunlarına Ukraince (tek resmi dil olarak) diploma verileceğini kaydetti.

Kırım Tatar Milli Meclisi Başkanı (KTMM) ve Ukrayna milletvekili Refat Çubarov da, yasanın köklü halkların ana dilinde eğitim görmesini sağlayan normları içerdiğini ifade etti. QHA muhabirine konuşan Refat Çubarov, “Köklü halklara okul öncesi ve genel eğitim kurumlarında resmi dil Ukraince'nin yanı sıra anadilde eğitim görme hakkı garanti ediliyor. Okullarımızda Kırım Tatarca ve Ukraince eğitim verilmesi öngörülüyor.” diye kaydetti.

12 Ekim’de ilgili konu Avrupa Konseyi Parlamenter Meclisi’nde (AKPM) görüşüldü. AKPM, Ukrayna’dan, Ukrayna’nın daha önce yeni eğitim yasasını incelemek üzere başvurduğu Venedik Komisyonu’nun tüm tavsiyelerini mutlaka dikkate almasını talep etti.

Macaristan Dışişleri Bakanı Peter Szijjarto, Lüksemburg’da düzenlenecek Avrupa Birliği (AB) ülkeleri Dışişleri Bakanları toplantısında, Ukrayna ve Avrupa Birliği arasında imzalanan Ortaklık Anlaşması’nın yeniden gözden geçirilmesi teklifinde bulunmayı planladığını bildirmişti. Polonya Dışişleri Bakanlığı, Macaristan’ın Ukrayna ve Avrupa Birliği arasında imzalanan Ortaklık Anlaşması’nın yeniden gözden geçirilmesi teklifine karşı çıkarak Kiev ve Budapeşte’nin Ukrayna’nın yeni eğitim yasası ile ilgili meseleyi diyalog yoluyla çözmesi gerektiğini belirtti.

QHA