ANKARA (QHA) -

Irak Kürt Bölgesel Yönetimi'ne (IKBY), düzenlemeyi planladığı bağımsızlık referandumunu iptal etmesi yönünde çağrıda bulunmayan az sayıdaki devletten biri ve yegane önemli güç olarak Rusya öne çıkıyor. Bu durumun altında yatan en önemli sebep olarak ise, Rusya'nın büyük bir hızla IKBY ile yaptığı petrol ve doğal gaz anlaşmaları vasıtasıyla Barzani'nin önemli fonlayıcılarından biri haline gelmesi gösteriliyor. Sanayi verilerine göre, neredeyse 1 yıldan az bir süre içerisinde Rusya, IKBY'ne 4 milyar dolarlık anlaşma taahhüdünde bulundu.

Ulusal güvenliğe tehdit, Irak Türkmenlerine uygulanan baskıcı faaliyetler gibi haklı sebeplerle başta Türkiye olmak üzere, Avrupa ülkeleri, ABD, hatta Rusya'nın en önemli müttefiklerinden biri olarak görülen İran bile IKBY'nin referandum kararına karşı çıkıyor. Moskova'nın, diğer devletlerin aksine IKBY'ne, referandumu iptal çağrısında bulunmaması, salt ekonomik sebeplerin dışında kimi uzmanlarca çoğu kez dile getirilen şekilde, Kremlin'in bölgede Türkiye'ye karşı bir koz unsuru yaratacak "güvenilir" müttefik yaratma çabaları görüşünü de destekliyor. Rusya'nın IKBY ile geliştirmeye çalıştığı ekonomik ilişkilerin bir diğer yansıması da devlet kontrolündeki Rus petrol şirketi Rosneft'in, IKBY'ne doğal gaz endüstrisini, iç tedariğini ve nihai ihracatını geliştirmesine yardım maksadıyla yapmayı planladığı yeni yatırımları duyurması oldu. Anlaşma tutarına dair resmi bir duyuru yapılmasa da, endüstriden kaynaklar, söz konusu anlaşmanın 1 milyar dolardan fazla değerde olduğunu kaydetti.

Kürt kökenli eski Irak Dışişleri Bakanı Hoşyar Zebari ise Rusya'nın mevcut pozisyonunu, "Bekle ve referandumun sonucunu gör" olarak özetliyor. Yine çeşitli diplomatik kaynaklara göre, Rusya Dışişleri Bakanı Sergey Lavrov, geçtiğimiz Haziran ayında St. Petersburg'da Kürt delegasyonuyla gerçekleştirdiği görüşmede, Rusya'nın, bağımsızlık referandumuna karşı olmadığı sinyalini vermişti.

Halihazırda IKBY'nin, 45 milyar varil petrol ve 5.66 trilyon metreküp gaz rezervine sahip olduğu tahmin ediliyor. Rusya Devlet Başkanı Vladimir Putin'in yakın dostu olan Rosneft Başkanı İgor Seçin, söz konusu rezervin  Avrupa'daki rafinerilere ucuz ham petrol sağlamak için önemli potansiyel taşıdığını ve şirketi Rosneft'in gaz piyasasındaki ihtiraslarını destekleyecek önemli bir kaynak olduğunu kaydediyor.

Öte yandan Rosneft iş birliğini arttırmak maksadıyla Şubat 2017'de IKBY'ne 1.2 milyar dolarlık kredi sağlamış ve Kürt ihracatının ön finansmanı için taahhüte bulunan ilk yabancı petrol şirketi olmuştu. Yeni petrol rezervleri aramak ve Haziran'da verilen yeni borç dahil olmak üzere Rusya'nın IKBY'ne toplam yatırımının 2.8 milyar dolara ulaştığı belirtiliyor. Tüm bu veriler alt alta koyulduğunda, bağımsızlık hayallerine itiraz etmek bir yana dursun, Rusya'nın, IKBY'nin en büyük tek finansörü olduğu görülüyor.

QHA