ANKARA (QHA) -

Dijital dünyanın hayatı kolaylaştıran getirileri, yeni sorunlar ve hatta çatışmaları da beraberinde getiriyor. Bunlardan biri de, dijital haritalar. 

Google Maps ve Google Earth, dünyanın en yaygın kullanılan dijital haritalarının başında geliyor. Bu işlevsel gelişmenin yarattığı ilk çatışmalardan biri ise, 2010 yılında gerçekleşti. Costa Rica arazisine giren Nicaragualı askerler, sınır ihlali yapmadıklarını, bölgenin Google Maps'te Nicaragua toprağı olarak gösterildiğini söylemişlerdi. İki ülke savaşın eşiğine gelmiş, devreye arabulucuların girmesiyle Google Maps'te değişiklik yapılmıştı. 

Google Maps ve diğer dijital haritaların sebep olduğu çatışma ya da sorunlar bunlarla sınırlı kalmıyor. Tartışmalı bölgelerin nasıl gösterileceği sorusu, Google Maps için oldukça can sıkıcı bir mesele. Örneğin, Türkiye'den Google Maps'e girdiğinizde Kuzey Kıbrıs Türk Cumhuriyeti'ni görebilirken, dünyanın başka bir yerinden girdiğinizde bütün Kıbrıs'ı yekpare, Türkiye'nin tanımadığı Kıbrıs Cumhuriyeti olarak görüyorsunuz. 

Kırım konusu daha karmaşık. Rusya merkezli Yandex, dijital haritasında Kırım'ı Rus toprağı olarak gösterirken, Google Maps bütün tarafları teskin etmeye çalışan bir yol seçmiş. Ukrayna'dan girdiğinizde hayal meyal belli olan bir noktalı çizgi, Kırım sınırını ana Ukrayna'dan ayırıyor. Dünyanın diğer yerlerinden girdiğinizdeyse, noktalı çizgiyle ayrılan Kırım, Rusya'nın toprağı olarak gösterilmese de tamamen Ukrayna sınırı içinde de kabul edilmiyor. Google Maps, birçok tartışmalı bölgede, aramayı hangi ülkeden yaptığınıza göre farklı sonuçlar ve farklı haritalar getiriyor. 

Sınırların ötesinde, detaya inildiğinde sokak ve bölge isimleri de bir diğer sorun sahası. Örneğin, uydu görüntüsü incelenebilen Kuzey Kore'de, sokak ve yer isimleri bilgisine ulaşılamıyor. Kırım'da ise, Kırım Tatarca yer isimleri ile, Rusça yer isimleri kullanan haritalar arasında bir çekişme sözkonusu.

Bu dijital haritalar yalnızca sıradan, bireysel kullanıcılar tarafından kullanılmıyor. Suriye İç Savaşı'nı harita üzerinde canlı takip eden sitelerin yanında, birçok terörist örgütün bu haritaları plan yapmak için kullandığı artık bir sır değil. Bu yüzden birçok ülkede Google Maps'e açıkça verilmek istenmeyen bölgelere karartma uygulanıyor. Özellikle askeri yapılar, stratejik üsler ve gizli çalışmaların yapıldığı bölgeler karartma altında. Uydu görüntüleri karartılan bölgeler çoğunlukla ABD'de ise de, Rusya'dan birçok bölge özellikle dikkat çekiyor. 

Dijital haritalar terörist unsurlar tarafından sahip olmayı asla hayal edemeyecekleri bir büyük keşif ve muhabere aracı olarak kullanıladursun, Kırım'ın hukuksuz işgali gibi konularda resmi olmayan referanslar ve kamuoyunu etkileyen yumuşak güç unsurları olarak öne çıkıyorlar. 

Öte yandan, Kırım Haber Ajansı'nın gündeme getirdiği "şişme hedefler", Rusya'nın uydular ve yüksek irtifa keşif uçaklarının operasyonlarıyla başının ne kadar belada olduğunun bir diğer delili. Sürekli yığınak yaptığı Kırım'da Rusya, olası bir karşı-operasyonda kara güçlerinin hedef olmasını engellemek için, Kırım'a şişme hedefler yerleştiriyor. Birer şişme balondan ibaret olan ve ana hatlarıyla tank, personel taşıyıcı, hatta füze sistemi görüntüsü verilmiş bu hedefler, olası bir operasyonda müttefik güçlerinin uçak ve füzelerini şaşırtmayı amaçlıyor. 

Kırım'da hangi bölgelerin dijital haritalarda karartılmaya başladığı ise merak konusu.

Not: Yandex'ten gelen konuyla ilgili açıklamayı aynen yayımlıyoruz:

Haberde, Kırım'ın Google Haritalarda ve Yandex Haritalarda nasıl gösterildiğini karşılaştırırken yer verdiğiniz “Rusya merkezli Yandex, dijital haritasında Kırım'ı Rus toprağı olarak gösterirken, Google Maps bütün tarafları teskin etmeye çalışan bir yol seçmiş” ifadesi gerçeği yansıtmamaktadır. Çünkü Google Haritalarda olduğu gibi Yandex Haritalarda da Kırım’ın dahil olduğu sınırlar, Rusya’dan veya Ukrayna’dan bakıldığında farklılık göstermektedir.

Haberde kaynak olarak gösterdiğiniz independent.co.uk sitesinde de bu bilgiler belirttiğimiz şekilde yer almaktadır. Independent.co.uk sitesinde, Yandex Haritalarda Kırım’ın Ukraynalılara Ukrayna'nın bir parçası olarak gösterilirken, Rusya’daki kullanıcılara ise Rusya’nın bir parçası olarak gösterildiği açık bir şekilde belirtilmiştir. Üstelik Yandex, farklı bölgelerdeki kullanıcılar için devreye aldığı bu düzenlemeyi Google’dan daha önce 24 Mart 2014'te uygulamaya başlarken, Google 13 Nisan 2014'te Yandex’i takip etmiştir.

QHA