Hedef tüm derslerin Kırım Tatarca olması (FOTO)

Eğitim - 22 Şubat 2012, Çarşamba 12:15

AKMESCİT/SİMFEROPOL (QHA) - Kırım Özerk Cumhuriyeti Etnik İlişkiler ve Sürgünden Dönen Vatandaşlar Komitesi Başkan Yardımcısı Emine Avamileva, Kırım Tatar dilinin saklanması için tüm dersleri Kırım Tatar dilinde verecek öğretmenlerin yetiştirilmesi gerektiğini söyledi. Avamileva, bu öğretmenleri yetiştirmek üzere gerekli hazırlıkları yapma görevinin Kırım Mühendislik ve Pedagoji Üniversitesine verildiğini belirtti.

Avamileva, 21 Şubat Uluslararası Ana Dili Günü dolayısıyla Akmescit’te düzenlediği basın toplantısında Kırım Tatar dilinde eğitimin ciddi bir sorun olduğunu ve bu sorunun çözümü için Kırım Tatar dili ve edebiyatı öğretmenlerinin yetersiz olduğunu kaydetti. Avamileva, bugün Kırım’da Kırım Tatar dilini öğrenmek isteyen herkesin bunu kolayca yapabileceğini dile getirdi. Avamileva ”Bugün Kırım Tatar dilinde eğitim veren mektebin olmadığı bir şehirde veya bir köyde yaşayan herkes Anayasanın öngördüğü ana dili öğrenme hakkından faydalanabilir. Ana dili dersini görmek için ilk gerekli olan şey istektir. Bugün bir çocuğun ana dili dersi almasının sağlanması için velilerin dilekçesi yeterlidir. Bu dilekçe esasında yerel idare çocuklara istedikleri dilde eğitim verecek olan öğretmeni davet eder, o da sınıfları kurar. Okul yönetimi, gelen başvuruların sayısına göre, ihtiyaca göre bu dilin zorunlu veya seçmeli olması konusunda karar verecek.” dedi.  

Avamileva, Kırım Tatar Milli Mekteplerinde ana dilinde eğitimin ancak ilkokulda verildiğine dikkat çekerek öğrencilerin ortaokulda ve lisede ana dilde ders görme imkânından yoksun olmalarının sorun oluşturduğunu dile getirdi. Avamileva “Kırım Tatar milli mekteplerinin ilkokullarında öğretmen ana dilde dil bilgisi ve matematiğin temellerini öğretiyor. Ortaokuldan başlayarak ana dilde eğitim verilmiyor. Bunun sebebi ki bunu vurgulayıp söylüyorum, ders kitaplarının eksikliği ve dil bilgisi dışındaki dersleri Kırım Tatar dilinde öğretecek hocaların olmamasıdır. Kırım Tatar dili uzmanlarını yetiştiren KMPÜ ve Vernadskiy Tavriya Milli Üniversitesi sadece Kırım Tatar Dili ve Edebiyatı öğretmenlerini yetiştiriyorlar. Ancak onlar Kimya, Fizik, Tarih ve diğer dersleri Kırım Tatar dilinde verecek uzmanları yetiştirmiyor. Bunun için biz yuvarlak masa toplantılarında, konferanslarda, bu uzmanların yetiştirilmesi, ilgili ders kitaplarının basılması konusunu gündeme getiriyoruz.” dedi.

Avamileva, dil ve edebiyat haricindeki dersleri Kırım Tatar dilinde verecek öğretmenleri KMPÜ’nün yetiştirilmesi gerektiğini dile getirdi. Avamileva, “Bu uzmanları KMPÜ’nün hazırlaması gerekir. Kırım Tatar Dili ve Edebiyatı öğretmeni olan bir uzmanın ek olarak Kimya, Fizik, Biyoloji, derslerinde eğitim görmesi gerekir. Bu eğitim gören uzman sonuçta Kırım Tatar dilinde Fizik, Kimya, Biyoloji öğretmeni olacak. Bugün bu konu görüşülüyor. KMPÜ’ye bu üniversitenin çıkardığı Kırım Tatar dili uzmanlarının sayısını gösteren istatistiği hazırlama görevi verildi. Bu istatistik, dil ve edebiyat haricindeki dersleri Kırım Tatar dilinde okutacak öğretmenleri yetiştirme hakkını veren izinlerin düzenlenmesi için gerekli. Bu durum TNU için da geçerli.” dedi.

Avamileva, Kırım’da 15 Kırım Tatar milli mektebinin faaliyet gösterdiğini, bunun yetersiz olduğunu söyledi. Avamileva, 2. Dünya Savaşından önce Kırım’da 400’e yakın Kırım Tatar milli mektebinin bulunduğunu hatırlatırken günümüzde Kırım’da Kırım Tatarlarının yoğun yaşadığı yerleşim yerlerinin mevcut olduğunu, bu bölgelerde okulların bulunması gerektiğini vurguladı.

Emine Avamileva, Kırım Tatar milli mekteplerinin inşaatı ve onarımı için Türkiye’den başta olmak üzere çeşitli kaynaklardan yatırım çekildiğini kaydetti. Avamileva, Ukrayna ile Türkiye hükümetleri arasında anlaşma var. Bu anlaşma kapsamında Kırım’da TİKA’nın programı yürütülüyor. Bu yatırım projeleri çerçevesinde TİKA ile Kırım Hükümeti arasında okulların inşaatı ve onarımı konusunda anlaşmalar imzalandı. Örneğin Karasupazar (Belogorsk) bölgesi Zuya köyünde bulunan mektep tamir edildi, Karasupazar’da Kırım Tatar ana okulu binasının rekonstrüksiyonu yapıldı. Kezlev’de (Yevpatoriya) bir okul yeniden yapılandırıldı. Orada da ufak tefek teknik sorunlar kaldı, onlar şu anda çözülmek üzereler. Bahçesaray Bölgesi Alma Tarhan (Vilino) köyünde, Canköy bölgesi Kamacı köyünde bulunan Kırım Tatar milli mekteplerinin tamir işleri bitti, bu okullar çalışıyor. Bu durum, yardımın somut sonuç getirdiğini gösteriyor.” dedi.

Mavile Abkerimova - Osman Bayramalyev

QHA